Piękna historia - 1904

 

„Nowoczesny instytut techniczny kształcący elitę inżynierską Europy” – tak cesarz Wilhelm II wyobrażał sobie politechnikę w Gdańsku, do powstania której przyczyniły się starania mieszkańców miasta. 

 

Projekt wykonawczy kampusu Politechniki Gdańskiej (wówczas określanej jako Królewsko-Pruska Wyższa Szkoła Techniczna) jest dziełem wybitnego architekta swoich czasów – prof. Alberta Carstena. Autorami koncepcji architektonicznej byli Herrmann Eggert i Georg Thür.

 

Politechniczny kompleks był projektowany dla wspólnoty uczonych profesorów, studentów i kadry technicznej, zgodnie ze średniowieczną ideą uniwersytetu. Tu z góry przewidziano miejsca nauki, mieszkania profesorskie, domy akademickie, stołówki, tereny rekreacyjne. Zapewniono zaplecze techniczne gwarantujące sprawne funkcjonowanie całego kompleksu w postaci: ciepłowni, instalacji gazowej, elektryczności.

 

Podziw budzi fakt, że na etapie koncepcji projektowano wielkość, kształt, funkcjonalność, ale także wyposażenie pomieszczeń, co do najdrobniejszego szczegółu, np. naczynia ceramiczne stanowiące wyposażenie laboratoriów zamówiono w Miśni, natomiast szkło laboratoryjne pochodziło z zakładów Carla Zeissa w Jenie. Część aparatury naukowej sprowadzono z wystawy światowej w Chicago.

 

 

Pierwsze Gaudeamus, czyli początki politechniki


 

6 października 1904 roku cesarz Wilhelm II uroczyście otworzył „Królewsko-Pruską Wyższą Szkołę Techniczną”. Tego samego dnia ówczesny rektor, wybitny matematyk Hans von Mangoldt zainaugurował pierwszy rok akademicki. Na tę uroczystość wybito okolicznościowy medal.

 

7 czerwca 1900 roku wmurowano kamień węgielny pod budowę Politechniki Gdańskiej. Na przestrzeni czterech lat na terenie 6,4 ha wzniesiono gmachy o łącznej kubaturze przekraczającej 200 tys. m³.

 

W założeniu, budynki politechniki były obliczone na 600 studentów, z możliwością powiększenia tej liczby do 1000.

 

Głównym projektantem i kierownikiem budowy uczelni był Albert Carsten – późniejszy profesor architektury i prorektor gdańskiej politechniki. Pod jego kierunkiem wzniesiono Gmach Główny, Laboratorium Maszynowe, a także budynki wydziałów Chemii oraz Budowy Maszyn i Elektrotechniki. 

 

W 1904 roku na uczelni funkcjonowało 6 wydziałów, zwanych oddziałami: Architektury, Budownictwa, Budowy Maszyn i Elektrotechniki, Budowy Okrętów i Maszyn Okrętowych, Chemii oraz Nauk Ogólnych. Taka struktura utrzymywała się do końca roku akademickiego 1921/1922.

 

W ramach wydziałów powstały instytuty specjalistyczne i katedry o różnych profilach, ściśle związane z bazą naukowo-dydaktyczną. Wzory organizacyjne przejęto z politechniki w Akwizgranie. Wyjątek stanowił Wydział Górnictwa, zamiast którego – uwzględniając nadmorskie położenie Gdańska – uruchomiono Wydział Budowy Okrętów.

 

28 lipca 1921 roku na mocy Traktatu Wersalskiego, politechnika została przekazana władzom Wolnego Miasta Gdańska.

 

W roku akademickim 2004/2005 Politechnika Gdańska świętowała stulecie funkcjonowania. Honorowy patronat nad wspaniałym jubileuszem objął ówczesny Prezydent RP, Aleksander Kwaśniewski.

 

Dokładnie w 110. rocznicę pierwszej inauguracji – 6 października 2014 roku – odbędzie się jubileuszowa inauguracja roku akademickiego.

 

Zaczęło się od 599 Studentów

 

 

W  roku akademickim 1904/1905 studia na Politechnice Gdańskiej rozpoczęło 599 osób: 189 studentów, 57 wolnych słuchaczy oraz 353 gości. Najwięcej osób studiowało na Wydziale Budownictwa, najmniej na Wydziale Ogólnym.

 

Pierwszy doktorat odnotowano w 1906 roku, natomiast pierwszy doktorat honoris causa nadano w 1905 roku.

 

Do grona pierwszych polskich studentów należał Alfons Hoffmann, student Wydziału Elektrycznego w latach 1907-11, późniejszy profesor Politechniki Gdańskiej (1949-53). Hoffmann po odzyskaniu niepodległości jako pierwszy w kraju zbudował elektrownię wodną w Gródku. Pod jego kierunkiem powstały m.in. elektrownie w Żurze i Gdyni. Połączył nowo utworzone elektrownie z pracującymi już w Grudziądzu i Toruniu, tworząc tym samym pierwszy w kraju jednolity, wojewódzki system elektroenergetyczny. 

 

Przed II wojną światową na uczelni studiowała młodzież wielu narodowości, m.in.: bułgarskiej, rumuńskiej, czeskiej, jugosłowiańskiej, fińskiej, estońskiej, łotewskiej, litewskiej, węgierskiej, francuskiej, holenderskiej, chińskiej, japońskiej, ukraińskiej, żydowskiej. Największą grupą obok Niemców byli Polacy. 

 

Najwięcej – 595 Polaków studiowało tu w roku akademickim 1922/23, młodzi Polacy stanowili wówczas 36 proc. wszystkich studentów. W 1930 roku na politechnice kształciło się 1741 osób, w tym 521 Polaków. Natomiast w roku akademickim w 1935/1936 Polacy stanowili 33,8 proc. ogólnej liczby studentów.

 

Jesienią 1921 oddano do użytku polski Dom Akademicki przy Heeresanger 11 we Wrzeszczu, na obecnej ul. Legionów.  Akademik spełniał wszystkie wymogi socjalne, posiadał dużą stołówkę, czytelnię, świetlicę itp. Urzędował tam Zarząd Bratniej Pomocy SPPG oraz inne polskie organizacje akademickie.

 

W maju 1928 roku do użytku niemieckich studentów oddano Dom Studencki (dzisiejszy Bratniak), który mieścił się w sąsiedztwie uczelnianego placu sportowego. W budynku funkcjonowała duża stołówka, która serwowała około 1000 obiadów dziennie. Mieściły się tu sypialnie, sale kawiarniane, łazienki, warsztaty, kotłownia, a nawet sala fechtunku.

 

Tuż po II wojnie światowej, w roku akademickim 1945/1946 studia na Politechnice Gdańskiej rozpoczęło 1647 studentów. Żacy kształcili się na 6 wydziałach: Architektury, Budowy Okrętów, Chemicznym, Elektrycznym, Mechanicznym oraz Inżynierii Lądowej i Wodnej.

 

Obecnie na 9 wydziałach kształci się ponad 27 tys. studentów. W ofercie kształcenia są unikatowe w skali kraju kierunki np. międzyuczelniane inżynieria mechaniczno-medyczna czy też chemia budowlana. Do dyspozycji młodzieży jest 12 akademików.

 

Do końca listopada 2013 roku Politechnikę Gdańską ukończyło 105 038 absolwentów.

 

Więcej o historii Politechniki Gdańskiej.

Historia Politechniki Gdańskiej - wersja do pobrania.