Nagroda Primum Cooperatio dla prof. Janusza Rachonia

Primum Cooperatio, czyli Nade Wszystko Współpraca to nagroda, którą Pracodawcy Pomorza przyznają naukowcom przyczyniającym się do wspierania i realizowania innowacyjnych przedsięwzięć. 24 lutego br. statuetkę odebrał prof. Janusz Rachoń, specjalista zakresu syntezy organicznej, chemii organicznej fosforu, w tym syntezy związków biologicznie czynnych stosowanych m.in. w medycynie.

 

Na pytanie dlaczego postawił na współpracę i wdrożenia prof. Rachoń przypomina maksymę Stanisława Staszica, którą wykuła na ścianie swojej auli Politechnika Warszawska: „Umiejętności dopotąd są jeszcze próżnym wynalazkiem, może czczym tylko rozumu wywodem, albo próżniactwa zabawą, dopokąd nie są zastosowane do użytku narodów. I Uczeni potąd nie odpowiadają swemu powołaniu, swemu w towarzystwach ludzkich przeznaczeniu, dopokąd ich umiejętność nie nadaje fabrykom i rękodziełom oświecenia, ułatwienia kierunku postępu”.

– Przez wiele lat zajmowałem się badaniami podstawowymi tj. badaniem mechanizmów reakcji związków fosforoorganicznych, wśród których znajdują się leki stosowane w leczeniu choroby społecznej, jaką jest osteoporoza. Co więcej do roku 2005 monopolistą w skali światowej w produkcji tych leków był wielki amerykański koncern farmaceutyczny. Jak nie trudno się domyśleć, leki te były bardzo drogie, a więc niedostępne dla bardzo wielu polskich pacjentów. Idąc za wskazaniem Stanisława Staszica postanowiłem zmierzyć się z tym amerykańskim koncernem farmaceutycznym i opracować nową oryginalną metodę syntezy kwasu alendronowego, jednego z podstawowych hydroksybisfosfonianów stosowanych w leczeniu osteoporozy – opowiada laureat.

– Próby techniczne prowadziliśmy już w Zakładach Farmaceutycznych Polpharma SA w Starogardzie Gdańskim. Opracowaliśmy konkurencyjną technologię wytwarzania tego związku chemicznego, a firma Polpharma SA w roku 2005 wprowadziła na rynek swój lek na bazie kwasu alendronowego – Ostemax 70 comfort. Lek, który jest dostępny na każdą kieszeń – dodaje.

W kolejnych latach zespół prof. Rachonia opracował wspólnie z Polpharmą SA technologie kolejnych czterech hydroksybisfosfonianów nowej generacji i dzisiaj Zakłady Farmaceutyczne Polpharma SA są światowym liderem w produkcji substancji biologicznie czynnych stosowanych w leczeniu osteoporozy. Co więcej, wszystkie te technologie są chronione patentami europejskimi, amerykańskimi, koreańskimi oraz japońskimi. Właścicielami tych patentów są: Politechnika Gdańska oraz Polpharma SA.

– W moim pojęciu jest to dobry przykład transferu technologii z polskiej uczelni wyższej do polskiego przemysłu farmaceutycznego – zaznacza wyróżniony.

Prof. dr hab. inż. Janusz Rachoń (rektor PG w latach 2002–2008, senator RP VII kadencji, wieloletni kierownik Katedry Chemii Organicznej) ma zatem na swoim koncie wieloletnią i owocną współpracę z Zakładami Farmaceutycznymi Polpharma SA. Ponadto należy do komitetów organizacyjnych międzynarodowych i krajowych konferencji naukowych, jest autorem 150 publikacji naukowych i doniesień kongresowych.

Za swoją działalność naukową i wdrożeniową otrzymał wiele prestiżowych nagród, m.in.: dwie Nagrody Gospodarcze Prezydenta RP (2005 i 2014), Nagrodę Naukowa Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza (2011), Medal im. Ignacego Mościckiego przyznawany przez Polskie Towarzystwo Chemiczne (2015) czy też Medal Honorowy im. Tadeusza Sendzimira przyznawany przez Stowarzyszenie Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów (2016).

Galeria zdjęć