University World News o przełomowym momencie w polskiej nauce

To przełomowy moment w finansowaniu i zarządzaniu polskimi uczelniami – podkreślają w artykule na portalu University World News Waldemar Siwiński, prezes Fundacji Edukacyjnej „Perspektywy” i wiceprezes IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence oraz Kazimierz Bilanow z fundacji „Perspektywy” w nawiązaniu do wyników pierwszego konkursu w ramach programu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza”. Politechnika Gdańska zajęła w konkursie IDUB drugie miejsce w kraju i pierwsze miejsce wśród uczelni technicznych [więcej – tutaj].

 

Jak piszą autorzy artykułu, program „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza” to zerwanie z wieloletnią tradycją, zarówno, jeśli chodzi o sposób finansowania samych jednostek, jak i zarządzanie uczelnią. Otwiera on nowe możliwości rozwoju dla polskich szkół wyższych.

Wyboru uczelni dokonał międzynarodowy zespół ekspertów

W konkursie IDUB uczelnie oceniane były przez międzynarodowy zespół ekspertów, składający się z 15 osób, pod przewodnictwem prof. Lauritza B Holm-Nielsen'a z Danii. W komisji znaleźli się profesorowie z Wielkiej Brytanii, Danii, Francji, Szwajcarii, Węgier, Belgii, Hiszpanii, Norwegii, Holandii, Szwecji oraz Niemiec, a wśród nich m.in. rektorzy, prorektorzy i prezydenci czołowych uczelni europejskich, w tym m.in. Uniwersytetu w Getyndze, Amsterdamie, Aarhus, Manchesterze i Southampton. Przewodniczący komisji, prof. Holm-Nielsen jest współautorem raportu „Poland’s Higher Education and Science System” z 2017 roku, przygotowanego specjalnie na potrzeby unijnego programu „Horyzont 2020”. Co więcej, zespół ekspertów został wyselekcjonowany tak, aby swoją reprezentację miały były różne dyscypliny.

Jak czytamy w artykule, prof.Holm-Nielsen podkreślał, że „ grono eksperckie pracowało w pełni niezależnie i mogło korzystać z wszelkich potrzebnych materiałów, statystyk czy opracowań”. Dodajmy, że podczas uroczystej gali ogłoszenia wyników konkursu Jarosław Gowin, wicepremier i minister nauki i szkolnictwa wyższego podkreślił, że ministerstwo nie ingerowało w proces wyłonienia dziesięciu uczelni badawczych, a wyniki w stu procentach pokrywają się z oficjalnymi rekomendacjami zespołu ekspertów”.

Cytowany w artykule, dr Sijbolt Noorda, przewodniczący Magna Charta Observatory i były prezydent Uniwersytetu w Amsterdamie, członek zespołu ekspertów, powiedział, że „realizacja ambitnych planów opracowanych przez polskie uczelnie nie będzie łatwa, ale te uczelnie, które ten sukces osiągną, będą mogły konkurować z najlepszymi ośrodkami akademickimi na świecie”.

Większe finansowanie uczelni

– Zwiększenie budżetu uczelni o 10 procent to niemałe pieniądze, a uczelnie mają wolną rękę by wydawać je w sposób najbardziej dla nich dogodny – powiedział, cytowany w artykule, prof. Carl Johan Sundberg z Karolinska Institutet w Sztokholmie, członek komisji, dodając, że widoczny jest duży entuzjazm wśród wybranej dziesiątki.

Autorzy artykułu zwracają też uwagę, ze wicepremier Jarosław Gowin zaznaczył, że dostęp do programu zostanie rozszerzony, a nowe prawo daje władzom uczelni znacznie więcej możliwości. Dzięki zmianom w ustawie, to właśnie rektorzy, a nie władze poszczególnych wydziałów, podejmują teraz najważniejsze decyzje dotyczące finansów uczelni.

Jak przypominają autorzy artykułu, plany rozwoju, które przedstawiły uczelnie, będą przez ekspertów oceniane dwukrotnie. Pierwsza taka ocena odbędzie się w 2023 roku, ocena końcowa nastąpi 3 lata później. Uczelnie będą miały możliwość przedłużenia finansowania na kolejne lata, jednak będzie to zależne od uzyskanych w ocenie wyników.