Ustawa o otwartych danych

7 września 2021 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano nowe przepisy regulujące zasady ponownego wykorzystywania informacji publicznej - Ustawę z 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1641).

Nowe przepisy mają zwiększyć ilość danych publicznych, które będzie można zastosować na przykład do prowadzenia analiz, badań lub na potrzeby rozwiązań sztucznej inteligencji, w tym także dla biznesu i przemysłu, czy też modelowania kryzysowego.

Nowa ustawa zastępuje dotychczasowe przepisy i uwzględnia zmiany wprowadzone dyrektywą 2019/1024/UE z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego. Jednocześnie zawiera rozwiązania wykraczające poza minimum przez nią określone. W ramach dostosowania polskich przepisów do wymogów prawa Unii Europejskiej wyodrębniono nowe kategorie informacji sektora publicznego, tj.:

  • dane o wysokiej wartości, których wykorzystywanie wiąże się z istotnymi korzyściami dla społeczeństwa, środowiska i gospodarki,
  • dane dynamiczne, czyli dane podlegające częstym aktualizacjom lub aktualizacjom w czasie rzeczywistym (np. dane środowiskowe, dane wygenerowane przez czujniki, dane o ruchu).

Jednocześnie wprowadzono szczególne wymogi dotyczące udostępniania takich informacji do ponownego wykorzystywania i poszerzono zakres ich ponownego wykorzystywania, obejmując regulacją ustawy część danych badawczych. Oprócz regulacji, które dostosowują polskie przepisy do wymogów unijnej dyrektywy w sprawie otwartych danych, w ustawie pojawiają się również dodatkowe rozwiązania. Tworzą one szeroki kontekst regulacyjny dla otwierania danych w Polsce - oparty na trzech filarach: organizacyjnym, instytucjonalnym oraz technicznym.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu dotyczącego udostępniania danych dynamicznych w celu ponownego wykorzystania, który wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

 

  • wprowadzono kategorię danych o wysokiej wartości, których ponowne wykorzystywanie wiąże się z istotnymi korzyściami dla społeczeństwa, środowiska i gospodarki. Mogą to być np.: dane meteorologiczne, geoprzestrzenne czy dotyczące przedsiębiorstw i ich własności. Dane te będą musiały być udostępniane – co do zasady – bezpłatnie, w formacie nadającym się do odczytu maszynowego oraz za pośrednictwem interfejsu programistycznego aplikacji (API)
  • podmioty zobowiązane będą musiały udostępniać dane dynamiczne do ponownego wykorzystywania, niezwłocznie po ich zgromadzeniu oraz za pośrednictwem API. Do danych dynamicznych, tj. danych podlegających częstym aktualizacjom lub aktualizacjom w czasie rzeczywistym – w szczególności ze względu na ich zmienność lub szybką dezaktualizację – mogą należeć np.: dane środowiskowe, dane wygenerowane przez czujniki czy dane o ruchu. Wartość ekonomiczna tych zasobów zależy od natychmiastowej dostępności informacji i regularnego ich aktualizowania
  • ponownym wykorzystywaniem objęto dane badawcze w zakresie, w jakim dane te zostały wytworzone lub zgromadzone w ramach działalności naukowej finansowanej ze środków publicznych oraz są już publicznie udostępniane w systemie teleinformatycznym podmiotu zobowiązanego, w szczególności w repozytorium instytucjonalnym lub tematycznym. Danymi badawczymi mogą być np. wyniki eksperymentów, pomiarów, ankiet czy obserwacji prowadzonych w terenie
  • wprowadzono nowe rozwiązania, dotyczące m.in. portalu dane.gov.pl stanowiącego główną bramę dostępu do zasobów informacji sektora publicznego i Programu otwierania danych, który jest dokumentem strategicznym w obszarze polityki otwartych danych, a także sieci pełnomocników do spraw otwartości danych