ALTMETRICS – nietradycyjna bibliometria proponowana jako alternatywa lub uzupełnienie dla bardziej tradycyjnych wskaźników wpływu cytatów, takich jak impact factor i indeks h.

Termin altmetrics został zaproponowany w 2010 roku przez Jasona Priema jako alternatywa dla wskaźników, które mierzą wykorzystanie i wpływ poszczególnych artykułów naukowych tylko za pomocą metryk cytowań. Altmetrics to metryki i dane jakościowe, które uzupełniają tradycyjne wskaźniki i nie opierają się jedynie na liczeniu cytowań.

Altmetrics obliczają wpływ naukowy na podstawie różnych wyników badań online, takich jak media społecznościowe czy internetowe media informacyjne. Używają publicznych interfejsów API na różnych platformach do gromadzenia danych za pomocą otwartych skryptów i algorytmy. Korzystając z internetu, altmetrics może wiele powiedzieć o tym, jak często artykuły z czasopism i inne wyniki naukowe, takie jak zbiory danych, są omawiane i wykorzystywane na całym świecie. Z tego powodu altmetrics używane są do analizy internetowych stron dla naukowców, repozytoriów instytucjonalnych, stron internetowych czasopism i innych. Chociaż często są to metryki dotyczące artykułów, można je stosować także wobec czasopism, książek, zestawów danych, prezentacji, filmów, repozytoriów, stron internetowych itp.

 

Klasyfikacja altmetrics, która została zaproponowana przez ImpactStory we wrześniu 2012 roku, dzieli grupy metryk na:

  • oglądane - liczba wyświetleń strony i pobrań plików PDF
  • omawiane - dyskusje i komentarze do artykułów jako rejestracja potencjalnego wpływu. Źródła danych dla tej metryki to: blogi naukowe, Wikipedia, Twitter, Facebook i inne media społecznościowe
  • zapisane - informacje ile razy strona została zapisana lub dodana do zakładek. Przyjmuje się, że użytkownicy zazwyczaj dodają zakładki do stron, które mają duże znaczenie dla ich własnej pracy, tzn. mogą być dodatkowym wskaźnikiem wpływu dla konkretnych badań. Dostawcami takich informacji są specjalistyczne serwisy społecznościowe, takie jak CiteULike i Mendeley
  • cytowane - poza tradycyjnymi metrykami opartymi na śledzeniu cytowań w literaturze naukowej, takich jak te używane przez Google Scholar, CrossRef i Scopus, altmetrics śledzą również cytowania  w źródłach wiedzy wtórnej. Np. ImpactStory liczy, ile razy artykuł został użyty w Wikipedii
  • zalecane - rankingi i rekomendacje, np. używane przez F1000Prime

 

Zalety i wady stosowania altmetrics:

ZALETY WADY
szybkość gromadzenia danych kontekstowość gromadzonych informacji
obejmują więcej czynników wpływu niż tradycyjna bibliometria, dzięki czemu mogą uchwycić bardziej zróżnicowane oddziaływania stwarzają możliwości sztucznego zawyżania wartości altmetrics do swoich badań
mogą być używane dla różnych typów źródeł, nie tylko artykułów w czasopismach i książek  

 

Bibliografia: