Bibliologia (z gr. biblíon ‘książka’ oraz lógos ‘słowo, nauka’) to nauka o książce, księgoznawstwo, dyscyplina humanistyczna, której przedmiotem jest książka, zarówno jako obiekt materialny i jak środek przekazu myśli ludzkiej. Zajmuje się książką od czasów najdawniejszych, problemami jej tworzenia, obiegiem i odbiorem (m.in. procesami, instytucjami). Obejmuje dyscypliny szczegółowe, m.in.: historię książki, bibliografię, edytorstwo, księgarstwo, bibliotekoznawstwo, czytelnictwo. Wypracowała własne metody: bibliograficzną, typograficzną i proweniencyjną. Problematyką bibliologiczną zajmowano się w ramach nauk filologicznych i historycznych.

Termin bibliologia oznaczający naukową refleksję nad książką, upowszechnił się na przełomie XVIII i XIX w. jako ukoronowanie długiej drogi, którą przeszli badacze książek, zwłaszcza bibliografowie i bibliotekarze. Problematykę i charakter bibliologii wywodzi się najczęściej z teorii i praktyki bibliograficznej i z badań nad historią książki, duże znaczenie w jej rozwoju miała też filozofia i teologia oraz nauki o literaturze, języku i sztuce. Do jej wyodrębnienia przyczyniła się szczególnie praca É. G. Peignota, Dictionnaire raisonné de bibliologie... (1802). W II połowie XX w. bibliologia poszerzyła swą problematykę badawczą (m.in. o techniczne i społeczne aspekty książki), aparat pojęciowy i metody o stosowane w innych dyscyplinach nauki (m.in. psychologii, socjologii, ekonomii, semiotyce, informatyce).

W Polsce głównymi ośrodkami badań bibliologicznych są Biblioteka Narodowa, biblioteki naukowe i uniwersyteckie placówki bibliotekoznawcze. Publikowane są też czasopisma, m.in. Studia o książce (od 1970) oraz rocznik Polska Bibliografia Bibliologiczna.

 

Bibliografia:
Bibliologia, Encyklopedia PWN, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/bibliologia;3877165.html [dostęp: 20.08.2019]
Bibliologia polityczna, red. D. Kuźmina, Warszawa 2011
Biblioteki cyfrowe, red. M. Janiak, M. Krakowska, M. Próchnicka, Warszawa 2012
Migoń K., Bibliologianauka o kulturze książki, http://www.pan.poznan.pl/nauki/N_205_05_Migon.pdf [dostęp: 20.08.2019]