GRATIS OPEN ACCESS (Otwarty Dostęp Gratis) - tego typu dostęp jest wciąż jednoznaczny z zasadą “wszystkie prawa zastrzeżone”, usuwa jedynie barierę odpłatności za dostęp do treści[1]. Dopóki użytkownik nie uzyska od posiadacza praw (twórcy, bądź innego podmiotu, np. Wydawcy) dodatkowych licencji, może on korzystać z utworu zgodnie z przepisami o dozwolonym użytku[2]. Dozwolony użytek jest zapewniony z mocy prawa. Oznacza to, że użytkownik chcący skorzystać z utworu w ramach tej zasady nie musi ubiegać się o pozwolenie na to u posiadacza praw autorskich. Dozwolony użytek dzieli się na użytek prywatny i publiczny. W myśl zasady o użytku prywatnym dozwolone jest zwielokrotnianie utworów na potrzeby własne przez osoby fizyczne oraz osoby pozostające z nimi w kręgu rodzinnym lub towarzyskim. Natomiast dozwolony użytek publiczny pozwala na udostępnienie utworu nieograniczonej ilości osób, jeśli odbywa się ono zgodnie z zapisami w ustawie i spełnia wszystkie wskazane wymagania. W ramach użytku publicznego możliwe jest m.in. cytowanie, przedruk, udostępnianie utworu przez biblioteki, archiwa i szkoły oraz zwielokrotnianie utworów w celach edukacyjnych i naukowych[3].

 
Przypisy:
[1] Suber P., Otwarty dostęp, s. 61. 2014, dostępny na stronie: http://pon.edu.pl/index.php/nasze-publikacje, dostęp: 08.08.2019.
[2] Ustawa z dn 04.02.1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, 1994. Dostępna na stronie: http://www.prawoautorskie.gov.pl/media/download_gallery/D19940083Lj_19.07.pdf, dostęp 08.08.2019.
[3] Siewicz K., Otwarty dostęp do publikacji naukowych. Kwestie prawne, s. 14. 2012, dostępny na stronie: http://pon.edu.pl/index.php/nasze-publikacje, dostęp: 08.08.2019.