Czym są OZE?
Bibliografia

 

OTWARTE ZASOBY EDUKACYJNE  (ang. Open Educational Resources; OER)

Są to materiały edukacyjne spełniające zasadę powszechności dostępu, braku opłat za korzystanie oraz udostępnienie do dalszego wykorzystania na podstawie otwartej licencji. Stanowią część składową Otwartej Edukacji.

Najbardziej powszechną definicją OZE jest definicja pochodząca z Paryskiej Deklaracji UNESCO z 2012 roku, według której otwarte zasoby edukacyjne to: “materiały służące do nauczania, uczenia się oraz prowadzenia badań, znajdujące się  w jakimkolwiek medium zarówno cyfrowym jak i innym, pozostające w domenie publicznej bądź też materiały udostępnione na wolnych licencjach, umożliwiających bezpłatny dostęp, wykorzystanie, dostosowywanie oraz dalsze rozpowszechnianie danego materiału bez  żadnych ograniczeń. Wolne licencje oparte są  na istniejącej definicji własności intelektualnej, która została określona przez odpowiednie konwencje międzynarodowe; uznają  one autora danego zasobu”.

Otwarte Zasoby Edukacyjne mogą przyjmować formę tekstów pisanych i mówionych, zdjęć, nagrań, radiowych i telewizyjnych, animacji i innych filmów wideo, testów quizów czy gier lub kodów źródłowych. Zwykle spotykane są w wersji elektronicznej, chociaż nie jest to warunkiem koniecznym.

Koncepcja Otwartych Zasobów Edukacyjnych została rozwinięta przez Davida Wileya, który określił, że Otwarte Zasoby Edukacyjne muszą spełniać zasadę 5R:

  • [Reuse] ponownego wykorzystania zasobu w dowolny sposób,
  • [Revise] adaptacji, dostosowania i modyfikacji, np. przetłumaczenia zasobu
  • [Remix] łączenia oryginalnych treści lub ich modyfikacji z innymi OZE w celu stworzenia nowej jakości (np. mashup)
  • [Redistribute] rozpowszechniania kopii oryginału lub zmodyfikowanej, zremiksowanej treści i dzielenia się nimi (np. opublikowanie kopii zasobu w sieci do dowolnego pobierania przez innych)
  • [Retain] tworzenie własnych zasobów i zapewnienie ich obecności w sieci

Więcej informacji na temat tego jak idea Otwartych Zasobów Edukacyjnych rozwija się obecnie, można znaleźć w najnowszej publikacji Rebus Community, światowej społeczności działającej na rzecz rozwoju OZE na całym świecie.

Otwarte Zasoby Edukacyjne można pobrać z dedykowanych repozytoriów lub stron internetowych. Wszystkie linki oferują zasoby za darmo, lecz część opcji może być dostępnych za opłatą.  Można je podzielić ze względu na kategorie:

Pexels
| Pierwsza na świecie inkluzywna bezpłatnie biblioteka stokowych zdjęć i filmów
Pickup Image
| Największa na świecie strona ze zdjęciami wraz bezpłatnym edytorem zdjęć
Pixnio
| Darmowe obrazy dla każdego dla dowolnego użytku
Pixabay
| Ponad 2,1 miliona zdjęć i filmów udostępnianych przez społeczność na całym świecie                                                              
Morguefile
| Założona już w 1996 roku strona z bezpłatnymi zdjęciami
Public Domain Pictures
| Strona z zdjęciami na zasadzie Domeny Publicznej
Flickr
| Darmowe narządzę do pozyskiwania i przechowywania zdjęć oraz robienia prezentacji
Unsplash
| Źródło zdjęć dowolnego użytku np. na strony internetowe
Can we image
| Wyszukiwarka zdjęć z Wikimedia Commons
Otwarte podręczniki AGH
| Otwarte, bezpłatne e-podręczniki akademickie. Dla każdego!
Otwarte podręczniki OpenStax
| Znane na całym świecie podręczniki akademickie tworzone przez najlepszych autorów na świecie
Podręczniki Intech
| Czołowy wydawca podręczników całkowicie w modelu Open Access
Książki w modelu Open Access
| Największa na świecie wyszukiwarka e-booków w otwartym dostępie
Wolne Lektury
| Bezpłatne polskie lektury szkolne do pobrania dla każdego rodzica
Otwarta Biblioteka Textbook
| Bezpłatne książki i podręczniki akademickie dla studentów i nie tylko
Otwarta Biblioteka TU Delft
| Biblioteka otwartych podręczników Uniwersytetu Technicznego w Delft Daje możliwość wydania własnej książki w modelu Open Access                                    
Przewodnik Ryerson University
| Informacje o podręcznikach z nauk ścisłych, przyrodniczych i społecznych dostępnych na licencjach CC
Vimeo
| Tworzenie i publikowanie filmów wysokiej jakości
Musopen
| Nagrania, zapisy nutowe i inne teksty związane z muzyką do dowolnego przetwarzania
CC Mixter
| Darmowe dźwięki i utwory muzyczne wraz z narzędziem do ich miksowania
Librivox
| Strona gdzie można posłuchać audiobooków w wielu językach lub też nagrać swój własny                                                                                                                     
Open Music Archive
| Archiwum nagrań muzycznych od początku XIX wieku do współczesności
Free music archive
| Wolne utwory muzyczne i dźwięki do dowolnego wykorzystania
Jamendo Music
| Muzyka bez praw autorskich do użytku komercyjnego
Otwarte Zasoby
| Portal, w którym można znaleźć otwarte zasoby oraz narzędzia do ich tworzenia z całego świata i ze wszystkich dziedzin nauki                                                         
Open Culture
| Platforma gdzie można znaleźć najnowsze i najciekawsze materiały edukacyjne
Humaaans
| Narzędzie do wykonywania ilustracji ludzi do dowolnego wykorzystania - by Pablo Stanley
Avataaars
| Narzędzie do tworzenia awatarów do wykorzystania na forach dyskusyjnych lub mediach społecznościowych - by Pablo Stanley
Easelly
| Oprogramowanie do tworzenia infografik
Canva
| Oprogramowanie do tworzenia infografik
Icograms
| Tworzenie trójwymiarowych ikonografik
Thingiverse
| Dostępne modele 3D do druku 3D
Phet Colorado
| Interaktywne symulacje edukacyjne w środowisku Java
Open Street Map
| Ogólnie dostępne mapy do dostępnego użycia
Ted Talks
| Otwarte wykłady na temat nowych idei
OER World Map
| Ogólnoświatowa mapa z informacją o OZE na całym świecie
Wikipedia
| Największa ogólnodostępna encyklopedia świata tworzona wolontaryjnie przez wolontariuszy na całym świecie

Zapraszamy do zapoznania się z prezentacją mgr Kamili Kokot na temat Otwartych Zasobów Edukacyjnych. Prezentacja dostępna jest na licencji CC-BY 4.0 

Najbardziej zaawansowaną formą wykorzystującą wszystkie rodzaje OZE są MOOC – Masowe Otwarte Kursy Internetowe.

Aby móc korzystać z funkcjonalności należy zainstalować wtyczkę Flash.