Problemy ankietyzacji przeprowadzanej wśród studentów i ich wpływ na jakość kształcenia na Politechnice Gdańskiej

Badania ankietowe przeprowadzane wśród studentów, stanowiących najliczniejszą grupę beneficjentów systemu szkolnictwa wyższego, są istotnym elementem podnoszenia jakości kształcenia na każdej uczelni. Funkcjonujący na Politechnice Gdańskiej system badań ankietowych uwzględnia dwa rodzaje ankiet wypełnianych przez studentów: ankietę oceny nauczyciela akademickiego, ankietę oceny modułu/przedmiotu. Zebrane i opracowane wyniki prowadzonych badań ankietowych, będące zarazem - w przypadku pierwszej ankiety - jednym z elementów systemu oceny pracy nauczycieli akademickich uczelni, stanowią podstawę do wdrażania rozwiązań sprzyjających poprawie jakości kształcenia poprzez doskonalenie programów kształcenia. Niemniej jednak monitorowanie procesu dydaktycznego i jego ewaluacja w oparciu o wymienione wyżej badania ankietowe napotyka na szereg różnorodnych problemów. W publikacji omówione zostały wybrane spośród tych problemów.

Zapewnianie jakości kształcenia w centrach dydaktycznych

Na Politechnice Gdańskiej funkcjonują trzy centra o charakterze dydaktycznym: Centrum Języków Obcych, Centrum Nauczania Matematyki i Kształcenia na Odległość oraz Centrum Sportu Akademickiego. Jednym z głównych zadań, wspólnym dla wszystkich trzech centrów, jest kształcenie studentów wszystkich wydziałów Politechniki Gdańskiej w obrębie danej tematyki. Zapewnianie wysokiej jakości kształcenia stanowi dla centrów zadanie priorytetowe, wpisujące się w strategię rozwoju uczelni. W każdym z centrów działa Wewnętrzny System Zapewniania Jakości Kształcenia (WSZJK), umożliwiający systematyczne monitorowanie, ocenę i doskonalenie realizacji procesu kształcenia na kierunkach i poziomach studiów wyższych, na których prowadzone są zajęcia przez pracowników danego centrum, pod kątem realizacji zakładanych efektów kształcenia oraz aktualizacji programów kształcenia. Wdrożony w każdym centrum system uwzględnia obowiązujące przepisy oraz zalecenia formułowane w aktach wewnętrznych Politechniki Gdańskiej. Celem nadrzędnym WSZJK działającego w każdym centrum jest podniesienie skuteczności działań podejmowanych w związku z realizacją misji i strategii rozwoju Politechniki Gdańskiej. Ponadto system, poprzez ciągłe doskonalenie, umożliwia realizację zadań w sposób gwarantujący powtarzalność cech jakościowych.

Bez matematyki kariery nie zrobisz

IV Seminarium „Bez matematyki kariery nie zrobisz. Efekty wsparcia EFS w rozwijaniu kompetencji kluczowych w województwie pomorskim” odbyło się w dniach 26-27 marca 2015 r. i stanowiło kontynuację spotkań z cyklu „Bez matematyki kariery nie zrobisz” organizowanych na Politechnice Gdańskiej od 2006 r. Tegoroczne Seminarium było jednym z kluczowych wydarzeń ogłoszonego przez Samorząd Województwa Pomorskiego Roku Matematyki na Pomorzu. Od samego początku Seminaria te były organizowane wspólnie z Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku, a następnie również z Urzędem Marszałkowskim Województwa Pomorskiego. Do jego współorganizacji w Roku Matematyki na Pomorzu zaproszone zostały także Akademia Pomorska w Słupsku i Uniwersytet Gdański. Seminarium na stałe wpisało się w kalendarz najważniejszych imprez integrujących środowisko oświatowe i akademickie Pomorza wokół problematyki nauczania matematyki na różnych szczeblach edukacji i jej znaczenia w życiu codziennym każdego człowieka.

Dlaczego warto uczyć się matematyki?

B. Wikieł – 2015
„Matematyka, jako wyraz myśli ludzkiej, odzwierciedla czynną wolę, kontemplacyjny rozum i dążenie do doskonałości estetycznej. Jej podstawowymi elementami są: logika i intuicja, analiza i konstrukcja, uogólnianie i indywidualizowanie. Różne tradycje podkreślały różne spośród tych aspektów, jednak tylko gra tych przeciwstawnych sił, walka o ich syntezę stanowi o żywotności, użyteczności i ogromnym znaczeniu matematyki” – cytat ten pochodzi z książki Richarda Couranta i Herberta Robbinsa zatytułowanej „Co to jest matematyka?”, wydanej po raz pierwszy w 1941 roku. To uniwersalne podejście do zrozumienia, czy jest matematyka wyjaśnia jej obecność w większości innych dyscyplin naukowych, a także we wszystkich dziedzinach życia. W kształceniu inżynierów matematyka zajmuje szczególne miejsce. Nie tyle jednak elitarne, co bardzo podstawowe, wręcz elementarne. Dla każdego inżyniera matematyka powinna być podstawowym narzędziem pracy, i to w kwestii nie tyle nawet umiejętności wykonywania skomplikowanych obliczeń, czy rozwiązywania zawiłych problemów, gdzie często wyręczyć nas mogą komputery, co w kwestii prawidłowego określenia problemu do rozwiązania a następnie zrozumienia i skorygowania pod kątem warunków rzeczywistych otrzymanych w obliczeniach wyników. Matematyka często jest uważana jako serce całej inżynierii, będąc zarówno językiem do wyrażania idei jak i sposobem komunikowania wyników. Matematyka jest tym co decyduje o „być albo nie być” studenta na uczelni technicznej. Również po zakończeniu studiów, dla inżyniera, ale nie tylko dla niego, matematyka jest podstawowym narzędziem pracy, a właściwie zestawem narzędzi. Dobry rzemieślnik – zanim dokładnie opanuje posługiwanie się każdym z tych narzędzi – powinien dowiedzieć się, do czego każde z nich służy, kiedy się go używa i po co.

Studencka przestrzeń modelowania matematycznego, czyli nowy budynek CNMiKnO

B. Wikieł Pismo PG – 2015
W ramach projektu „Inżynier Przyszłości” powstał nowy budynek Centrum Nauczania Matematyki i Kształcenia na Odległość zintegrowany w jedną całość z Centrum Nanotechnologii B. To kolejny element nowoczesnej infrastruktury edukacyjnej Politechniki Gdańskiej zbudowany w oparciu o najnowsze technologie ICT i wyposażony w nowoczesne narzędzia modelowania matematycznego i wizualizacji danych. Głównym przeznaczeniem budynku CNMiKnO jest stworzenie studenckiej przestrzeni modelowania matematycznego. Obiekt ten będzie wykorzystywany wyłącznie w celach edukacyjnych. Utworzone zostały w nim pomieszczenia dydaktyczne przeznaczone na multimedialne pracownie modelowania matematycznego – wyposażone w nowoczesny sprzęt audiowizualny i technologie ICT przystosowane do prowadzenia zajęć dydaktycznych i sprawdzania nabytych umiejętności w systemie nauczania na odległość; multimedialne sale dydaktyczne – wyposażone w tablice interaktywne i technologie ICT; oraz pokoje i sale konsultacyjne wykorzystywane do spotkań typu F2F kadry dydaktycznej ze studentami.

Wskaźniki jakości kształcenia wynikające z realizacji strategii Politechniki Gdańskiej

W roku akademickim 2013/2014 w ramach prac Uczelnianej Komisji Zapewniania i Doskonalenia Jakości Kształcenia przeprowadzona została analiza słabych i mocnych stron wydziałów i centrów w obszarach związanych z różnymi aspektami kształcenia. W wyniku przeprowadzonej analizy zauważono przede wszystkim brak korelacji pomiędzy słabymi stronami uczelni, wskazanymi w opracowaniu „Podstawowe cele i zadania strategiczne rozwoju Politechniki Gdańskiej w latach 2012-2020”, a zidentyfikowanymi słabymi stronami wydziałów i centrów. Ponadto wśród wskazanych przez wydziały i centra słabych i mocnych stronach w zakresie kształcenia nie widać było w wielu przypadkach odniesienia do realizacji celów i zadań strategicznych uczelni i wydziałów. Podejście poszczególnych jednostek do przeprowadzonej analizy swoich słabych i mocnych stron było bardzo niejednorodne, co uniemożliwiło wspólną interpretację otrzymanych wyników w skali całej uczelni. Pojawiła się zatem potrzeba pewnego ujednolicenia podejścia do określania słabych i mocnych stron wydziałów i centrów w zakresie kształcenia oraz powiązania ich z realizacją strategii rozwoju uczelni. W stosunku do poszczególnych działań strategicznych uczelni związanych z kształceniem zostały określone tzw. pytania kontrolne i wskaźniki jakości kształcenia. Ich rolą jest pomoc w określeniu stopnia realizacji danego działania strategicznego, a przez to określenia mocnej lub słabej strony jednostki w danym obszarze.

Rola badań ankietowych w zapewnianiu i doskonaleniu jakości kształcenia na Politechnice Gdańskiej

W artykule opisano system badań ankietowych funkcjonujący na Politechnice Gdańskiej oraz rolę jaką pełni on stanowiąc integralną część Uczelnianego Systemu Zapewniania i Doskonalenia Jakości Kształcenia.

E-egzamin - analiza statystyczna wyników

A. Dąbrowicz-Tlałka , J. Stańdo, B. Wikieł – 2008
Dnia 4 marca 2008 roku, po raz pierwszy w Polsce, odbył się próbny egzamin gimnazjalny z części matematyczno-przyrodniczej, przeprowadzany drogą elektroniczną, ''E-egzamin 2008''. Organizatorami egzaminu byli: Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna i WSiP. Patronat nad projektem objęli: Minister EN i dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Nietypowy próbny egzamin gimnazjalny pisało w jednym czasie kilka tysięcy gimnazjalistów z 400 polskich szkół. Na 39 pytań z części matematyczno-przyrodniczej uczniowie odpowiedzieć musieli drogą elektroniczną. Specjalnie przygotowany system wybierał uczestników egzaminu ze zgłoszonych szkół, biorąc pod uwagę m.in. liczbę uczniów każdej placówki oraz liczbę dostępnych w niej stanowisk komputerowych. Średnio w każdej szkole egzamin zdawało 8-10 gimnazjalistów. Projekt wywołał duże zainteresowanie mediów. Kilkanaście stacji radiowych i telewizyjnych relacjonowała (także bezpośrednio) "E-egzamin".W pracy została przedstawiona analiza statystyczna zadań z podziałem na duże i małe miasta, płeć, itp.E-EXAM - statistical analysis of resultsOn March, 4th, 2008 took place the first in Poland gymnasium mock exam in math and biology performed electronically, ''E-exam 2008''. The organizers there were: College for Humanistic-Economic Education and the School and Pedagogic Publishing House. The project was held under the patronage of the Minister of Education and the Director of the Central Exam Committee. ''E-exam 2008''" was written by a few hundred pupils at 400 Polish schools. This kind of an exam can be considered as the future possibility for conducting external exams.The paper presents statistical analysis of results of this exam, divided on big and small cities etc.

Nauczanie matematyki w uczelniach technicznych w kontekście standardów kształcenia

W dniach 22−24 września 2008 r. we Wrocławiu odbyła się XIII Ogólnopolska Konferencja Nauczania Matematyki w Uczelniach Technicznych, zorganizowana przez Instytut Matematyki i Informatyki Politechniki Wrocławskiej oraz Polskie Towarzystwo Matematyczne. Politechnikę Gdańską na tej konferencji reprezentowali nauczyciele akademiccy – dr Barbara Wikieł, dr Anita Dąbrowicz−Tlałka i mgr Mariusz Kaszubowski. W swoim referacie dr Barbara Wikieł zaprezentowała założenia i wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz efektów kształcenia matematycznego na podstawie wyników sprawności egzaminacyjnej. Dr Anita Dąbrowicz−Tlałka przy współpracy z dr. Jackiem Stańdo z Centrum Nauczania Matematyki i Fizyki Politechniki Łódzkiej przedstawiła wyniki analizy czynników, które mogą wpływać na aktywność studentów na różnych typach kursów typu blended−learning. Drugim zagadnieniem opracowanym i zaprezentowanym na konferencji przez ten zespół była „Analiza ilościowa i jakościowa zadań na dowodzenie”. Mgr Mariusz Kaszubowski przedstawił referat, w którym omówił krótki rys historyczny matury międzynarodowej IB, profil absolwenta z dyplomem matury IB, program nauczania oraz wymagania maturalne. Zwrócił szczególną uwagę na te elementy programu matury międzynarodowej, które są najbardziej istotne i wartościowe w aspekcie kształcenia przyszłych inżynierów. Uczestnicy konferencji wystosowali pismo, które zostało przesłane do pani minister nauki i szkolnictwa wyższego prof. Barbary Kudryckiej. W stanowisku tym podkreślono konieczność dostosowania treści programowych i liczby godzin niezbędnych do ich realizacji do założonych efektów kształcenia przez opracowanie nowych standardów kształcenia matematyki dla kierunków technicznych. Sygnatariusze tego pisma złożyli jednocześnie deklarację gotowości do przygotowania propozycji rozwiązań w tym zakresie.