Poradnik tworzenia eMateriałów

Przekaz multimedialny zyskał szerokie zastosowanie w edukacji. Możliwości, jakie dają obecnie szeroko pojęte techniki multimedialne oraz internetowe, pozwalają na klarowne i atrakcyjne przedstawienie zagadnień inżynieryjnych, np. w formie umieszczanych w Internecie tekstów, zdjęć i animacji lub filmów poglądowych. Multimedia zwane są książkami XXI wieku. Rolą multimediów jest również aktywizowanie użytkownika do samodzielnego poznawania oraz do kształtowania procesów zapamiętywania. Istotnym elementem procesu uczenia się jest pamięć, a wykorzystanie multimediów niewątpliwie znacząco wpływa na zmysły.



„Multimodal Learning Through Media” – Charles Fadel, Global Lead, Education, Cisco

Przypominamy, że Zarządzenie Rektora PG nr 24/2013 z 10 września 2013 umożliwia prowadzenie zajęć dydaktycznych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość na wszystkich kierunkach studiów i poziomach kształcenia na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych.
Prezentowane tu zagadnienia mają na celu wskazanie kierunków aktywności która spowoduje zwiększenie wartości edukacyjnych materiałów multimedialnych tworzonych na potrzeby eKursów oraz portali wiedzy.

Zachęcamy do korzystania z uczelnianej platformy Moodle, która pozwala na prowadzenie wirtualnych zajęć uzupełniających tradycyjne wykłady czy ćwiczenia oraz prowadzenie pełnych zajęć i szkoleń w trybie elearningowym. Treści edukacyjne mogą być prezentowane jako portale wiedzy takie jak Portal Mathematics lub jako eKursy.

Przypominamy, że najlepszym wskaźnikiem jakości procesu edukacji przez internet jest liczba monitorowanych przez nauczyciela działań, które student musi wykonać, aby zdobyć określoną wiedzę i umiejętności. Cykliczne zajęcia na odległość wymagają takiej organizacji procesu uczenia się, który utrzymuje odpowiedni poziom motywacji, a do tego niezbędna jest interakcja z nauczycielem. Oczywiście treści merytoryczne w eKursach mogą być prezentowane w różnorodny sposób, zależnie od charakteru i złożoności materiału dydaktycznego, jak również od sposobu jego wykorzystania. Pamiętajmy, że w trakcie kontaktu internetowego uczestnicy skoncentrowani są na podobieństwie przejawiającym się w zainteresowaniu tematem, a nie na dzielącymi ich różnicami takimi jak wiek czy wygląd. Dyskusje tematyczne na forach dają o wiele większą przejrzystość zainteresowania tematem, a zarazem są czasami o wiele trudniejsze do moderowania.

Prezentowane tu zagadnienia mają na celu wskazanie kierunków aktywności która spowoduje zwiększenie wartości edukacyjnych materiałów multimedialnych tworzonych na potrzeby eKursów oraz portali wiedzy.
Podstawowe zasady procesu tworzenia materiałów do nauczania online
 

  • Określenie celu dydaktycznego całego kursu oraz jego elementów składowych (czyli sprecyzowanie jaką wiedzę i jakie umiejętności ma posiadać student po zakończeniu kursu)
  • Określenie sposobu realizacji zamierzonego celu (musimy zaplanować, które informacje powinny być przekazane bezpośrednio (w formie wykładu), po które można odesłać do literatury, stron WWW itp., a które będą wymagały środków multimedialnych lub interaktywnych)
  • Ustalenie sposobu przeprowadzenia zaliczenia przedmiotu oraz zakresu wymaganej wiedzy
  • Określenie struktury kursu - podziału na mniejsze jednostki (moduły, lekcje), układu powiązań zarówno pomiędzy poszczególnymi częściami (modułami) bieżącego materiału, jak i odwołań do wiedzy wcześniejszej, a także do informacji uzupełniających i rozszerzających
  • Przygotowanie merytorycznej treści eKursu: wykładów, prezentacji, ilustracji, wykresów oraz tematów do dyskusji na forach
  • Opracowanie zestawu pytań, zadań i zagadnień do wykorzystania zarówno przy ocenie studenta przez prowadzącego jak i do samooceny przez studentów (typu zadania indywidualne, grupowe, testy, selftesty, tematy projektów)
  • Przygotowanie materiałów ogólnych o charakterze organizacyjnym związanym z treściami merytorycznymi, takich słownik pojęć, spis literatury podstawowej oraz uzupełniającej
  • Przygotowanie materiałów informacyjnych, na które składają się cele eKursu, wymagania wstępne, zasady oceniania studentów, zasady zaliczania oraz egzaminu, syntetyczne wprowadzenie do kursu (dzięki temu jaszcze przed przystąpieniem do zajęć można zapoznać się z ich problematyką i przyjętymi zasadami)

 

Przykładowe struktury treści dydaktycznych
(na podstawie standardów eSGH)

 

  • Prosta liniowa
  • Złożona liniowa
  • Gałęziowa
  • Wielopoziomowa
  • Mapa myśli (Metoda opracowana przez dwóch brytyjskich naukowców: Tony'ego i Barry'ego Buzana, polegająca na takim sposobie notowania, które angażuje do pracy obie półkule mózgowe. Dzięki temu jednocześnie korzysta z emocji, skojarzeń jak i schematów i analiz.)

 

Sposoby prowadzenia zajęć (ze względu na sposób kontaktowania się ze studentami)

 

Tryb synchroniczny (czasu rzeczywistego)

Tryb ten jest bardzo podobny do tradycyjnych zajęć lekcyjnych. Nauczyciel i uczniowie w tym samym czasie uczestniczą w zajęciach i komunikują się używając przeglądarki internetowej lub dedykowanej aplikacji łączącej się z Internetem. Standardowym rozwiązaniem jest udostępnianie uczestnikom kilku form kontaktu w postaci np.:

  • czatu, czyli komunikacji tekstowej między konkretnymi osobami lub wszystkimi uczestnikami
  • wirtualnej tablicy, na której zawartość jest odświeżana w czasie rzeczywistym i widoczna dla wszystkich
  • zdalnych współdzielonych aplikacji kontrolowanych przez nauczyciela
  • komunikacji głosowej
  • wideokonferencji


Tryb synchroniczny pociąga jednak za sobą też kilka utrudnień, m.in.:
 

  • wymusza spotykanie się wszystkich uczestników i nauczyciela w tym samym czasie
  • uczestnicy muszą dysponować konkretnymi warunkami technicznymi np. posiadać kamerę wideo, mikrofon i szybkie łącze internetowe
  • nie jest w stanie zastąpić prawdziwego bezpośredniego kontaktu wykładowcy ze studentami

 

Tryb asynchroniczny

W tym trybie kontakt między uczestnikami a prowadzącym nie odbywa się w czasie rzeczywistym. Do dyspozycji studenta oddawane są materiały dydaktyczne dostępne po zalogowaniu się na platformę. Wymiana informacji między wykładowcą i studentami może odbywać się drogą poczty elektronicznej, czatu lub forum dyskusyjnego, na którym gromadzone są różne zagadnienia. Zaletą trybu asynchronicznego jest brak konieczności obecności uczestników w ustalonym miejscu i czasie oraz możliwość doboru dogodnych dla nich godzin i miejsc do nauki. Tryb ten jest z reguły mniej wymagający sprzętowo od trybu synchronicznego. Podobnie jak w przypadku systemów trybu czasu rzeczywistego pojawia się problem obiektywnego ocenia studentów i nadzoru procesu nauczania.