Projekt naukowczyni z PG w inicjatywie edukacyjnej ZBADAI

Projekt ZBADAI ma duży potencjał popularyzatorski i edukacyjny. Łączy środowisko akademickie ze szkołami, promuje metodę badawczą oraz pokazuje, jak naukowcy i naukowczynie mogą wspierać młodzież w realizacji interdyscyplinarnych projektów badawczych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

Inicjatywa podzielona została na kilka etapów. W pierwszym z nich Centrum Nauki Kopernik poszukiwało naukowców, którzy zaproponują tematykę projektu badawczego, do późniejszej realizacji przez uczniów szkół. Z całego kraju spłynęło łącznie 107 zgłoszeń, z czego wybrano zaledwie 8 projektów – po 4 dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

W tym gronie znalazła się dr Natalia Przybylska z Katedry Marketingu na Wydziale Zarządzania i Ekonomii. Zaproponowała ona projekt pn. „W viralu zakupów”, który realizować będą uczniowie ze szkół ponadpodstawowych. Jego celem jest zbadanie świadomości konsumenckiej młodzieży w erze marketingu cyfrowego i sprawdzenie, czy wiedza o mechanizmach algorytmów realnie zmienia zachowania zakupowe. 

– Wyobraź sobie, że ktoś zna cię lepiej niż ty sam. Wie, kiedy jesteś zmęczony, kiedy jesteś szczęśliwy, co oglądałeś wczoraj wieczorem i na co reagujesz emocjonalnie. I używa tej wiedzy, żeby skłonić cię do zakupu – zanim zdążysz zadać sobie pytanie, czy tego naprawdę chcesz. To nie jest science fiction. To coś, co dzieje się na twoim telefonie kilkaset razy dziennie. Nie zawsze jesteśmy racjonalni, ale bardzo lubimy racjonalizować. Zdarza się, że najpierw kupujemy, a potem wymyślamy powód, dla którego to był świetny pomysł. Marketing cyfrowy doskonale o tym wie i właśnie na tym buduje swoje strategie – wyjaśnia dr Natalia Przybylska.

Podczas projektu uczniowie będą traktować własne wybory jak dane badawcze: prowadzić rejestr decyzji zakupowych, analizować wyniki w zespołach i formułować wnioski. Ankieta świadomości konsumenckiej przeprowadzona na początku i na końcu projektu pozwoli ocenić, czy i w jaki sposób ulega ona zmianie. Do analizy uczniowie wykorzystają narzędzie AI, które będzie wspierać ten proces, nie dostarczając gotowych odpowiedzi, lecz pomagając pogłębiać refleksję, zadawać odważniejsze pytania i nie przyjmować pierwszej odpowiedzi za pewnik. Dla nauki to pytanie o granicę między świadomym wyborem a zaprojektowanym impulsem. Dla uczniów to praktyczna wiedza, którą od razu wykorzystają, bo algorytmy będą im towarzyszyć każdego dnia – warto mieć świadomość, jak działają.

Obecnie trwa nabór szkół ponadpodstawowych. Do udziału w projekcie można się zgłaszać do 28 czerwca 2026 r. Szczegółowe informacje znajdują się na stronie Centrum Nauki Kopernik.