Samorząd jest jedynym ustawowym przedstawicielem studentów uczelni.
Działa zawsze na rzecz społeczności studenckiej, a zakres tych działań można podzielić na cztery zasadnicze obszary:
1. Studenci w uczelni tworzą samorząd studencki.
2. Samorząd studencki działa przez swoje organy, w tym:
1) przewodniczącego; 2) organ uchwałodawczy.
3. Samorząd studencki jest wyłącznym reprezentantem ogółu studentów uczelni.
4. Samorząd studencki prowadzi w uczelni działalność w zakresie spraw studenckich, w tym socjalno-bytowych i kulturalnych.
5. Samorząd studencki decyduje w sprawach rozdziału środków finansowych przeznaczonych przez uczelnię na sprawy studenckie. Samorząd studencki sporządza sprawozdanie z rozdziału środków finansowych i rozliczenie tych środków nie rzadziej niż raz w roku akademickim i udostępnia je w BIP na stronie podmiotowej uczelni.
6. Organ uchwałodawczy samorządu studenckiego uchwala regulamin określający organizację i sposób działania samorządu oraz sposób powoływania przedstawicieli do organów uczelni, a w przypadku uczelni publicznej także do kolegium elektorów.
7. Regulamin wchodzi w życie po stwierdzeniu przez rektora jego zgodności z ustawą i statutem uczelni w terminie 30 dni od dnia jego przekazania. Pierwszy regulamin samorządu studenckiego w nowo utworzonej uczelni uchwala senat.
8. Rektor uchyla wydawane przez samorząd studencki akty niezgodne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, statutem uczelni, regulaminem studiów lub regulaminem samorządu. Na rozstrzygnięcie w sprawie uchylenia aktu służy, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia, skarga do sądu administracyjnego. Przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji administracyjnych stosuje się odpowiednio.
9. Uczelnia zapewnia warunki niezbędne do funkcjonowania samorządu studenckiego, w tym infrastrukturę i środki finansowe, którymi samorząd studencki dysponuje w ramach swojej działalności.
1. Studenci mają prawo zrzeszania się w uczelnianych organizacjach
studenckich.
2. O powstaniu uczelnianej organizacji studenckiej jej organ niezwłocznie
informuje rektora.
3. Rektor uchyla akt organu uczelnianej organizacji studenckiej niezgodny
z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, statutem uczelni, regulaminem
studiów lub regulaminem tej organizacji. Przepisy art. 110 ust. 8 zdanie drugie
i trzecie stosuje się.
4. Rektor, w drodze decyzji administracyjnej, rozwiązuje uczelnianą organizację
studencką, która rażąco lub uporczywie narusza przepisy prawa powszechnie
obowiązującego, statut uczelni, regulamin studiów lub regulamin tej organizacji.
5. Uczelnia może przeznaczać środki na realizację działań uczelnianych
organizacji studenckich i działających w uczelni stowarzyszeń zrzeszających
wyłącznie studentów lub studentów, doktorantów i pracowników uczelni. Podmioty te
przedstawiają uczelni sprawozdanie z wykorzystania środków otrzymanych w danym
roku akademickim.
Wszystko zaczęło się od pomysłu przywiezionego ze Szwecji przez Andrzeja Konopackiego. Zafascynowany możliwością wpływu na sprawy narodowe i państwowe szwedzkich kolegów, którzy wśród swoich organizacji posiadali odpowiedniki partii politycznych oraz własny parlament podejmujący dyskusje na istotne tematy, zachowując pełnię demokracji, postanowił podzielić się tą wiedzą z gdańskimi żakami. Pomysł został przyjęty z dużym entuzjazmem. Pierwsze kroki zmierzające do powołania parlamentu na Politechnice Gdańskiej podjęli Czesław Druet oraz Bogusław Sakowicz, którzy opracowali strukturę parlamentu oraz przedstawili prezydium projekt ordynacji wyborczej Uczelnianego Parlamentu Zrzeszenia Studentów Polskich. Preludium pierwszej sesji obrad był bezpłatny dodatek do 11. numeru dwutygodnika "Uwaga", który ukazał się 9 listopada 1957. W książce pod redakcją M. Biziuka "Życie studenckie na Politechnice Gdańskiej" zamieszczono materiał opracowany przez Radę Uczelnianą ZSP PG. Pierwsza strona wygląda dość niewinnie: zwracają uwagę hasła i informacje dotyczące procedury, terminów i miejsca zapisów do ZSP, ale trzeba uczciwie przyznać, pozbawione natarczywej agitacyjności. Następnie podano aktualny skład Rady Uczelnianej. Skromnie, z boku szpalty, zaanonsowało się Studenckie Przedsiębiorstwo Wytwórczo - Usługowe zatrudniające w większości studentów, a dochody obracające na zapomogi i inne potrzebne rzeczy w czasie studiów. Wszystkie te informacje, wyjaśnienia, propozycje i zachęty skierowane zostały do 2096 członków ZSP na Politechnice Gdańskiej i to w myśl następujących założeń: " (...) Sądzimy, że czytając te słowa pomyślisz chwilę o swoim Stypendialnym Losie. W jakich warunkach studiujesz, jakim systemem poznajesz świat, co jesz na obiad, jak mieszkasz, co będziesz robił po ukończeniu studiów, nie jest Ci chyba obojętne".
Listopadowe wybory do ZSP były jednocześnie wyborami do parlamentu. Były to pierwsze bezpośrednie, powszechne i równe wybory, odbywane tajnie. Posłami do parlamentu zostali kandydaci, którzy uzyskali największą liczbę głosów wg kolejności. 25 listopada 1957 w Auli Politechniki Gdańskiej odbyła się pierwsza sesja uczelnianego parlamentu ZSP. "Gaudemus igitur" rozpoczęło trwającą do dziś demokrację akademicką Warto przytoczyć fragment przemówienia inauguracyjnego ówczesnego rektora Politechniki Gdańskiej prof. Wacława Balcerskiego: "Oczekuję od parlamentu godnego i rzetelnego reprezentowania interesów studentów. Mam nadzieję, że parlament stanie się szkołą działania i spełni ważną rolę dydaktyczną - da umiejętność działania studentom i stanie się szkołą demokratycznego myślenia". Pierwsza sesja trwała dwa dni, w trakcie których poruszono wiele różnorodnych problemów, jak np. budowę chodnika przy ul. Siedlickiej. Drugie obrady - 16 marca 1958 dotyczyły spraw ekonomicznych, tj. niedostatecznego wyżywienia w akademickich ośrodkach zdrowia, pozbawienia opieki świeżych absolwentów itp. Trzecia natomiast dotyczyła głównie tematyki przeciążenia programów nauki. Parlament zaczął funkcjonować na dobre.
"W tej kadencji mniej się mówiło, a więcej robiło", tak o pierwszej kadencji lat 60 – tych mówił jej przewodniczący. Szczególną wagę przywiązywano wówczas do kwestii nauki, opracowano w tym czasie, m.in. program opieki nad studentami z pierwszego roku oraz zakres obowiązków opiekunów grupy, na którym wzorowały się inne uczelnie. Opracowana została również ankieta dotycząca obciążenia programowego studenta, stopnia trudności i przyczyn braku zrozumienia wykładów. Doceniając wkład pracy i poświęcenie kolegów i koleżanek UP ZSP PG wystąpił do władz uczelni o wynagradzanie najlepszych studentów. W czasie tym swoje początki miała również nagroda "Czerwonej Róży". Lata 60–te to okres wzmożonego organizowania się studentów na PG (liczba zrzeszonych w organizacjach sięgała 89,5%), jak również pierwszych jubileuszy parlamentu, tj. V czy X lecie. Z okazji 5 - lecia Uczelnianego Parlamentu ZSP PG 22.IV 1963 zorganizowano nadzwyczajną jubileuszową sesję parlamentu, radio SAR nadało "Gaudeamus igitur", zaś Jego Magnificencja Rektor prof. Kazimierz Kopecki wydał bankiet (z którym czekał ponad godzinę na swoich gości). Uczelniany Parlament zajmował się w ramach komisji kultury organizowaniem wydarzeń, tj. koncertów muzycznych, wystaw malarskich i fotograficznych czy przedstawień teatralnych. W okresie tym notuje się początki, m.in. słynnego „Kabaretu π” czy zespołu jazzowego Flamingo. Bardzo aktywnie działały wówczas kluby studenckie proponując żakom pełną gamę imprez muzycznych, plastycznych i teatralnych. Sztandarową imprezą PG były studenckie „Przetargi” (lata 1965 – 1970) obejmujące przegląd studenckich teatrów, kabaretów, konkursy plastyczne, fotograficzne, literackie, turnieje tańca i występy chórów. Kadencje lat 65/66 i 66/67 to okres działania parlamentu m.in. pod hasłem „Razem zaczynamy - razem kończymy studia”, co bywało trudne do spełnienia przy 6 dniach nauki tygodniowo i jednym poświęconym na studium wojskowe, wiążącym się czasami z całodobową służbą wartowniczą. 28 października 1967 obchodzono jubileusz 10-lecia UP.
Końcówka lat 60 – tych jaki i lata 70 – te dla Uczelnianego Parlamentu to czas wielkich ograniczeń, których wyrazem było m.in. uniemożliwienie zorganizowania Neptunalii w roku 1967 i zawieszenie ich do roku 1971, po czy likwidacja Zrzeszenia Studentów Polskich w 1973 roku. Słuch po Neptunaliach zaginął aż do 1995 roku. Na jednej z sesji parlamentu studenci w dość spektakularny sposób wyrazili swój sprzeciw wnosząc na salę obrad trumnę z napisem Neptunalia oraz transparent z nadrukiem:
Ś.P. "Neptunalia" 1967 zginęły śmiercią męczeńską zamordowane przez władze ZSP
Coraz większy nacisk władze uczelni zaczęły kłaść na pracę ideowo – wychowawczą (organizacja imprez rocznicowych), czynów społecznych czy studenckich praktyk robotniczych. Samorząd chcąc nie zaprzepaścić dotychczasowego dorobku zajął się kulturą, turystyką, sportem, kołami naukowymi i spółdzielczością. Wyrazem zainteresowania turystyką i piosenką rajdowa jest, powstała w 1971 roku i organizowana do dziś przez FIFY, Bazuna - czyli Ogólnopolski Przegląd Piosenki Turystycznej.
Klimat polityczny po grudniu’70 w skali całego kraju zmierzał do komsomolizacji ruchu młodzieżowego. W efekcie nacisków Biura Politycznego PZPR doszło w 1973 roku do Kongresu Zjednoczeniowego organizacji młodzieżowych w czego efekcie powstały takie efemerydy jak Harcerska Służba Polsce Socjalistycznej czy SOCJALISTYCZNY ZWIĄZEK STUDENTÓW POLSKICH. W obrębie Politechniki Gdańskiej, gdzie pozycja ZSP przed Kongresem była dominująca a tradycja Uczelnianego Parlamentu ugruntowana, zmiany w zakresie i formach były kosmetyczne. Socjalistyczny Związek Studentów Polskich przejął kadry, tradycję i program ZSP i czynił wszystko by konsekwentnie kontynuować działania ZSP. Niezmiennie rozwijała się kultura studencka, tak w Kwadratowej jak w klubach wydziałowych, turystyka, koła naukowe czy samorządność Rad Mieszkańców Domów Studenckich.
Stan wojenny spowodował zawieszenie działalności wszystkich organizacji, jednak mimo to samorządowcy spotykali się w pokojach rady mieszkańców. W akademikach powstał punkt kontaktowy. Ostre rygory tego okresu spowodowały, że wielu studentów aresztowano lub internowano. Prorektor doc Marianna Sankiewicz odwiedzała różne ważne gabinety oraz miejsca odosobnienia i skutecznie pomagała w uwalnianiu zatrzymanych kolegów. Rok 1982 zakończył historię SZSP wraz z wyborem nowych władz. W trakcie zmian w Państwie również i my odzyskaliśmy naszą suwerenność. Dziś kontynuujemy nasze działania jako Samorząd Studentów Politechniki Gdańskiej, pracując na rzecz naszego akademickiego świata.
Koretka merytoryczna: Marek Biziuk
Budynek Bratniak został zbudowany w dwudziestoleciu międzywojennym i pełnił pierwotnie funkcję niemieckiego domu akademickiego. Tuż po II wojnie światowej stał się siedzibą Bratniej Pomocy – studenckiej organizacji, której liczne referaty (mieszkaniowy, gospodarczy, pracy, budżetowo-finansowy, personalny, zdrowia, imprez) zajmowały się organizacją szeroko pojętego życia uczelnianego (organizację zlikwidowano odgórnie w 1948 r.).
Od samego początku tworzono tu kulturę studencką. Z końcem lat pięćdziesiątych XX wieku zaczęto stosować dla funkcjonującego w Bratniaku klubu nazwę Kwadratowa. Sztandarowymi imprezami politechnicznymi były zapoczątkowane w 1965 roku Ogólnopolski Przegląd Studenckich Zespołów Jazzowych oraz Ogólnopolski Przegląd Studenckich Teatrów Uczelni Technicznych, funkcjonujący pod nazwą "Przetarg". Do najważniejszych wydarzeń kulturalnych w Kwadratowej należy zaliczyć spotkania z Juliette Greco i Lucjanem Kydryńskim, Lucyną Winnicką i Jerzym Kawalerowiczem, Marią Wachowiak i Gustawem Holoubkiem.
Na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych miały miejsce Spotkania Jesienne -coroczna impreza mająca na celu prezentację dorobku środowiska artystycznego studentów wybrzeża i innych ośrodków akademickich z dalej Polski. Przez dwa tygodnie młodzi artyści brali udział w turniejach poetyckich, teatralnych i kabaretowych.
W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych występowała w naszym klubie czołówka artystów polskich, a nawet zagranicznych. 6 listopada 2004 nastąpiło otwarcie nowego klubu: Akademickiego Klubu Politechniki Gdańskiej "Kwadratowa" z nowym właścicielem JM Rektorem Politechniki Gdańskiej.
Obecnie, zgodnie z tradycją, w Bratniaku ma swoje siedziby wiele organizacji studenckich – z Samorządem Studentów Politechniki Gdańskiej na czele.
e-mail: biuro@sspg.pl
Budynek Bratniak ul. Siedlicka 4, pok. 216 80-222 Gdańsk
