Nowe prawo zrozumiałe w minutę? Technologia z Politechniki Gdańskiej trafi do Rządowego Centrum Legislacji

Konferencja była okazją do zaprezentowania rezultatów 32 miesiące prac badawczo-rozwojowych prowadzonych w ramach projektu CAISE (Cloud Artificial Intelligence Service Engineering). Jego celem jest stworzenie platformy chmurowej umożliwiającej projektowanie, rozwijanie i wdrażanie usług wykorzystujących sztuczną inteligencję. Projekt, którego budżet wynosi blisko 55 mln zł, realizowany jest w ramach europejskiej inicjatywy IPCEI CIS (Important Project of Common European Interest – Cloud Infrastructure and Services).

Gościem konferencji była Joanna Knapińska, ministra ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu i prezes Rządowego Centrum Legislacji. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele środowiska naukowego, administracji publicznej i biznesu. Gości witali prof. Krzysztof Wilde, rektor PG oraz prof. Henryk Krawczyk, kierownik projektu CAISE, podkreślając znaczenie współpracy instytucji zaangażowanych w rozwój nowoczesnych technologii i cyfrową transformację sektora publicznego. 

Sztuczna inteligencja nie dla samej technologii, ale dla ludzi  

Otwierając konferencję, rektor Krzysztof Wilde, zwrócił uwagę, że rozwój sztucznej inteligencji powinien służyć przede wszystkim człowiekowi. AI ma wspierać wykonywanie codziennych zadań, zwiększać efektywność pracy i poprawiać jakość jej rezultatów.

– Sztuczna inteligencja ma być dla nas narzędziem. To narzędzie jest po to, żeby ułatwić pracę, zwiększyć wydajność, absolutnie nie zwalniać ludzi, nie zmniejszać zatrudnienia, ale przede wszystkim sprawić, żeby produkt, który jest realizowany, był wyższej jakości, dostarczony zdecydowanie szybciej i wykonany w sposób możliwie perfekcyjny – mówił rektor.

Podkreślił, że istotą platformy CAISE jest umożliwienie korzystania z zaawansowanych rozwiązań także osobom, które nie są specjalistami w dziedzinie sztucznej inteligencji. Zwrócił również uwagę na wysoki poziom gotowości technologicznej opracowanych rozwiązań i ich potencjał komercjalizacyjny.

– Konkurujemy z big techami. Nie bierzemy udziału w wyścigu na superinteligencję rozwiązującą wszystkie problemy, ale stawiamy na produkt, który jest dedykowany pod konkretne zastosowania – zaznaczył.

Jak wyjaśnił, przewagą platformy CAISE ma być właśnie możliwość tworzenia wyspecjalizowanych usług odpowiadających na rzeczywiste potrzeby użytkowników, m.in. w administracji publicznej, legislacji czy medycynie.

– Dzisiaj świat zmierza nie tyle w kierunku gotowego oprogramowania, ile właśnie usług, z których można budować określone scenariusze działania. Cała filozofia polega na tym, żeby tworzyć pewne cegiełki. Tymi cegiełkami są właśnie usługi chmurowe. Następnie na ich podstawie można budować całe scenariusze działania - zaznaczył prof. Henryk Krawczyk, lider projektu.

Prawo bardziej zrozumiałe i dostępne dla obywateli

Jednym z najbardziej konkretnych przykładów praktycznego wykorzystania rozwiązań rozwijanych na Politechnice Gdańskiej jest współpraca z Rządowym Centrum Legislacji.

Joanna Knapińska, ministra ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu i prezes RCL, opowiedziała o początkach współpracy z naukowcami PG, która – jak przyznała – narodziła się z ciekawości i zaangażowania specjalistów reprezentujących dwa różne światy: prawa i informatyki.

Przełomowym momentem była dla niej prezentacja rozwiązania pozwalającego spojrzeć na tekst prawny w zupełnie nowy sposób. Początkowo techniczna reprezentacja przepisów wydawała się trudna do zrozumienia, jednak pokazanie praktycznych funkcjonalności rozwijanego narzędzia zmieniło jej ocenę możliwości technologii.

– Na tekście prawnym, który nie jest tylko dla mnie, ale także obywatela, nagle pojawiły się funkcjonalności, które dla mnie i dla każdego, kto będzie mógł z tym tekstem pracować, będą nie tylko ułatwieniem, ale także dostępem do wiedzy, którą nie wszyscy obywatele mają – mówiła Joanna Knapińska.

Jak podkreśliła, rozwiązanie jest obecnie wdrażane pilotażowo w Rządowym Centrum Legislacji, a jego dalszy rozwój może istotnie zmienić sposób korzystania z informacji prawnej.

Jednym z głównych celów jest umożliwienie obywatelom szybkiego dostępu do aktualnej treści przepisów po opublikowaniu ich nowelizacji. Zamiast samodzielnie analizować kolejne zmiany w ustawach, użytkownik mógłby otrzymać tekst uwzględniający nowe regulacje, wraz z odpowiednimi odesłaniami do zmienianych przepisów.

Ministra podkreśliła, że nie chodzi przy tym o zastąpienie urzędowego tekstu jednolitego, lecz o stworzenie dodatkowego, przyjaznego użytkownikowi narzędzia, które ułatwi zrozumienie obowiązującego prawa.

– To nie jest produkt dla mnie, to nie jest produkt dla Rządowego Centrum Legislacji. To jest projekt dla obywatela – zaznaczyła Joanna Knapińska.

Prezes RCL nie kryła uznania dla pracy zespołu Politechniki Gdańskiej i wyraziła nadzieję na dalszą współpracę.

Od diagnostyki medycznej po efektywność gospodarki

Praktyczne zastosowania sztucznej inteligencji, jej możliwości i ograniczenia były również tematem trzech sesji naukowych, z których każda zakończyła się panelem dyskusyjnym.

Pierwsza sesja została poświęcona wykorzystaniu platformy CAISE w medycynie. Prof. Mariusz Kaczmarek, prorektor ds. kształcenia,  wygłosił wykład „Sztuczna inteligencja – wspomaganie diagnostyki medycznej: szansa czy pułapka”. Mówił o jednym z najbardziej obiecujących, ale i wymagających obszarów zastosowania AI – wspierania procesów diagnostycznych i pracy lekarzy. 

W drugiej części konferencji uczestnicy przyjrzeli się roli sztucznej inteligencji w badaniach naukowych i gospodarce. Prof. Marcin Woźniak z Politechniki Śląskiej w wykładzie „Sztuczna inteligencja: 70 lat marzeń, sukcesów i rewolucji” podjął temat rozwoju technologii, która na przestrzeni dziesięcioleci przeszła drogę od naukowych koncepcji do rozwiązań wykorzystywanych w kolejnych dziedzinach życia.

Ostatnia sesja dotyczyła zastosowań AI w administracji publicznej i ekonomicznych skutków rozwoju nowych technologii. Prof. Jacek Winiarski z Uniwersytetu Gdańskiego wygłosił wykład „Sztuczna inteligencja a paradoks produktywności: dlaczego dyfuzja technologii nie przekłada się na wzrost PKB”. 

Każdej z trzech sesji towarzyszyła dyskusja, umożliwiająca spojrzenie na rozwój sztucznej inteligencji z perspektywy różnych dziedzin nauki i obszarów jej praktycznego wykorzystana.

Koniec projektu, ale nie pracy nad platformą 

Choć realizacja projektu CAISE dobiega końca, naukowcy Politechniki Gdańskiej nie zamierzają kończyć prac nad platformą chmurową. Jak podkreśla prof. Henryk Krawczyk, dotychczasowe rezultaty potwierdzają duży potencjał opracowanego rozwiązania, jednak dynamiczny rozwój technologii wymaga jego ciągłego doskonalenia.

– Potwierdziliśmy, że nasz produkt daje ogromne możliwości, ale świat idzie do przodu. Nie można poprzestać na tym, co zrobiliśmy dzisiaj – zaznacza naukowiec.

Zespół ma już pomysły na kolejne usprawnienia. Jednym z rozważanych kierunków jest wykorzystanie sztucznej inteligencji nie tylko w usługach oferowanych przez CAISE, ale również do wspomagania zarządzania samą platformą.