Od badań do UNESCO. Politechnika Gdańska uhonorowała współtwórców sukcesu Gdyni
Politechnika Gdańska uhonorowała trzy osoby, których wieloletnia praca przyczyniła się do wpisania Modernistycznego Centrum Gdyni na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Medale wręczono 6 listopada podczas konferencji poświęconej roli uczelni w badaniach nad gdyńskim modernizmem i ochronie architektonicznego dziedzictwa miasta.
Politechnika Gdańska uhonorowała trzy osoby, których wieloletnia praca przyczyniła się do wpisania Modernistycznego Centrum Gdyni na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Medale wręczono 6 listopada podczas konferencji poświęconej roli uczelni w badaniach nad gdyńskim modernizmem i ochronie architektonicznego dziedzictwa miasta.
Modernistyczne Centrum Gdyni znalazło się na liście UNESCO w lipcu 2026 r. W przygotowaniu dokumentacji nominacyjnej ważną rolę odegrali naukowcy Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej, których badania nad historią architektury i urbanistyki miasta prowadzone były przez dziesięciolecia.
Sukces wielu osób i wieloletniej współpracy
W konferencji uczestniczyła Aleksandra Kosiorek, prezydent Gdyni. Podczas otwarcia podkreśliła, że wpis na listę UNESCO jest efektem pracy wielu osób, nie tylko z Trójmiasta, ale również z innych części Polski i zagranicy. Zwróciła też uwagę na potrzebę naukowej dyskusji o dziedzictwie miasta.
– Bardzo się cieszę, że dzisiaj w takiej odsłonie naukowej podejdziemy do tego wpisu i gdyńskiego modernizmu, bo od momentu uzyskania tego szacownego tytułu mówimy o tym w kontekście promocji, turystyki, zachęcania mieszkańców i przybyłych do tego, żeby ten modernizm oglądali – mówiła Aleksandra Kosiorek, dziękując władzom uczelni za organizację spotkania.
Rektor Politechniki Gdańskiej prof. Krzysztof Wilde zwrócił uwagę na znaczenie działalności naukowej dla rozwoju regionu i jego mieszkańców.
– Rolą uczelni nie jest to, żeby błyszczeć sama w sobie, ale żeby swoją wiedzę wykorzystywać na rzecz lokalnej społeczności. Fakt, że nasi pracownicy przyczynili się do takiego osiągnięcia, jakim jest wpis modernistycznego centrum Gdyni na listę UNESCO, napawa mnie dumą. To sukces bardzo wielu osób, którym serdecznie gratuluję – podkreślił prof. Krzysztof Wilde.
Rektor zapewnił również o chęci kontynuowania współpracy z Gdynią i wspierania kolejnych przedsięwzięć służących miastu.
Medale za zasługi dla Politechniki Gdańskiej
Jednym z najważniejszych punktów konferencji było wręczenie odznaczeń osobom, których badania i zaangażowanie miały istotne znaczenie dla uzyskania wpisu na listę UNESCO.
Złoty Medal za Zasługi dla Politechniki Gdańskiej otrzymała prof. Maria Jolanta Sołtysik, architektka i historyczka architektury, od ponad trzech dekad związana z badaniem gdyńskiego modernizmu. Jej dorobek naukowy, w tym wydana w 1993 r. monografia „Gdynia – miasto dwudziestolecia międzywojennego. Urbanistyka i architektura”, stał się jednym z fundamentów prac nad ochroną dziedzictwa miasta.
Medalem za Zasługi dla Politechniki Gdańskiej wyróżniono także prof. Roberta Hirscha, architekta i konserwatora zabytków z Wydziału Architektury PG, który od ponad dwóch dekad zajmuje się badaniami nad architekturą Gdyni oraz ochroną jej modernistycznego dziedzictwa.
Takie samo odznaczenie otrzymał dr Marek Stępa, architekt, dawniej związany z Wydziałem Architektury PG, a następnie wieloletni wiceprezydent Gdyni. Przez lata angażował się w działania na rzecz ochrony historycznego Śródmieścia i przygotowania dokumentacji nominacyjnej dla UNESCO.
Wszyscy troje znaleźli się w gronie głównych autorów dokumentacji nominacyjnej przekazanej do UNESCO w 2023 r.
Od badań naukowych do światowego uznania
Podczas konferencji prof. Maria Jolanta Sołtysik przedstawiła historię badań nad gdyńskim modernizmem i ich znaczenie dla ochrony architektonicznego dziedzictwa miasta. Ważnymi etapami tej drogi były wpisanie historycznego układu przestrzennego Śródmieścia Gdyni do rejestru zabytków w 2007 r. oraz uznanie go za Pomnik Historii w 2015 r.
Prace nad wnioskiem do UNESCO rozpoczęły się w 2019 r. Dokumentację nominacyjną przekazano w 2023 r., a w kolejnych latach przygotowano trzy opracowania uzupełniające. W lipcu 2026 r. Modernistyczne Centrum Gdyni zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Uczestnicy konferencji rozmawiali również o doświadczeniach Polski związanych z ochroną światowego dziedzictwa, współpracy naukowców z samorządem oraz konsekwencjach wpisu dla Gdyni. Wśród prelegentów znaleźli się prof. Jacek Purchla oraz prof. Edward Denison z The Bartlett School of Architecture, University College London.
Konferencję, zorganizowaną przez rektora PG i dziekana Wydziału Architektury PG prof. Jakuba Szczepańskiego, uzupełniła prezentacja czasopisma „Modernism in Europe, Modernism in Gdynia”, wydawanego wspólnie przez Wydział Architektury Politechniki Gdańskiej i Miasto Gdynię.
