Skuteczniejsze i bardziej zrównoważone oczyszczanie ścieków. Nagroda za najlepszą rozprawę doktorską

Nagrodzona rozprawa pt. „Wpływ przemian siarki na procesy usuwania azotu w systemach z osadem granulowanym” (The impact of sulfur transformations on nitrogen removal processes in systems with granular sludge) stanowi odpowiedź na wyzwania związane ze zrównoważonym oczyszczaniem ścieków, efektywnością energetyczną oraz ograniczeniem zależności od zewnętrznych źródeł węgla organicznego.

Celem badań dr inż. Dominiki Derwis, absolwentki Studium Doktoranckiego na Wydziale Inżynierii Lądowej i Środowiska, adiunktki w Katedrze Inżynierii Sanitarnej, była optymalizacja integracji cykli azotu, siarki i węgla w systemach oczyszczania ścieków z osadem granulowanym, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu siarczanów. Badania obejmowały również ocenę wpływu obecności lub braku węgla organicznego i azotynów na funkcjonowanie zintegrowanych procesów usuwania azotu i siarki.

– Zależało mi przede wszystkim na poznaniu wzajemnych zależności między procesami zachodzącymi w osadzie granulowanym i sprawdzeniu, w jakich warunkach mogą one wspólnie wspierać skuteczne usuwanie azotu. Szczególnie istotne było określenie, jak wykorzystać naturalne właściwości przemian siarki, aby ograniczyć zależność procesu od zewnętrznego źródła węgla organicznego – tłumaczy dr inż. Dominika Derwis. – Udało mi się wykazać, że integracja obiegów może mieć znaczenie w oczyszczaniu ścieków o niskiej lub zmiennej dostępności łatwo biodegradowalnego węgla, a także w przypadku ścieków o podwyższonym stężeniu siarczanów.

Badania opierały się na szerokim podejściu interdyscyplinarnym, a zastosowane metody badawcze obejmowały obszary od inżynierii środowiska, biotechnologii ścieków, mikrobiologii, chemii środowiska, biogeochemii i modelowania stechiometrycznego aż po nauki o zrównoważonym rozwoju.  

W uzasadnieniu przyznania nagrody podkreślono, że rozprawa podejmuje temat o dużym znaczeniu społecznym, nie tylko dla regionu Morza Bałtyckiego. 

– Wyniki tych badań stanowią istotny krok w kierunku rozwoju technologii środowiskowych nowej generacji, wspierających bardziej zrównoważone i odporne systemy gospodarowania ściekami. Najcenniejszym elementem rozprawy jest opracowanie oryginalnej koncepcji technologicznej opartej na zintegrowanym podejściu N-S-C do oczyszczania ścieków, umożliwiającym efektywne usuwanie azotu – poinformowano w uzasadnieniu nagrody.  

Rozprawa ma formę cyklu publikacji naukowych, a wyniki badań zostały opublikowane w czterech wysoko notowanych czasopismach z listy JCR, których łączny Impact Factor wynosi 37,7: Journal of Cleaner Production, Bioresource Technology, Science of the Total Environment oraz Journal of Environmental Management. We wszystkich tych publikacjach dr inż. Dominika Derwis jest pierwszą autorką.  Ponadto badaczka jest współautorką 16 artykułów naukowych i osiągnęła poziom indeksu H=10. 

Promotorem rozprawy, która została obroniona z najwyższym wyróżnieniem, był prof. Jacek Mąkinia, a promotorem pomocniczym dr inż. Joanna Majtacz.

O nagrodzie

Baltic University Programme PhD Award to wyróżnienie promujące wysokiej jakości badania na rzecz zrównoważonego rozwoju w regionie Morza Bałtyckiego. Nagradzane są rozprawy doktorskie, które zostały obronione na uczelniach uczestniczących w programie. Nagroda przyznawana jest w dwóch kategoriach: nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii, w której została nagrodzona dr inż. Dominika Derwis oraz w nauk społecznych i humanistycznych.