Miniatura 10. NCN wesprze kolejne trzy innowacyjne projekty na PG

Granty otrzymali naukowcy z Wydziału Zarządzania i Ekonomii, Wydziału Chemicznego oraz Wydziału Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki.

Praca bez etykiet – nowe podejście do neuroróżnorodności w miejscu pracy

Dr Elżbieta Karwowska, Wydział Zarządzania i Ekonomii, projekt: „Praca bez etykiet: preferencje osób z cechami ADHD lub Autyzmu wobec turkusowych środowisk pracy”, kwota dofinansowania: 13,75 tys. zł

Punktem wyjścia projektu jest pytanie: Czy miejsce pracy może być tak zaprojektowane, żeby różne osoby mogły pracować w zgodzie ze swoim sposobem działania, bez konieczności dopasowywania się do jednego „idealnego” modelu pracownika?

W badaniu na grupie reprezentatywnej, przeprowadzonym na potrzeby projektu, łącznie ponad 20 proc. populacji Polski zadeklarowało, że wykazuje wybrane cechy ADHD lub autyzmu, utrudniające ich funkcjonowanie zawodowe. Mimo że nie jest to diagnoza kliniczna, to skala zjawiska może sugerować konieczność projektowania środowisk pracy z uwzględnieniem tej grupy. Tymczasem, aktualne rozwiązania mogą być stygmatyzujące, ponieważ zakładają, że potrzebują oni specjalnej pomocy, by dopasować się do warunków uznawanych za „normalne”. Dodatkowo, wsparcie często kierowane jest do osób z diagnozą, co wymaga jej posiadania i ujawnienia, a w dalszej perspektywie może prowadzić do pogorszenia sytuacji zawodowej.

W projekcie rozwijana będzie autorska koncepcja organizacji turkusowej i neuroróżnorodnej (TiNO), w której ważne są autonomia, możliwość dopasowania sposobu pracy do indywidualnych potrzeb, poczucie sensu oraz traktowanie różnorodności jako wartości, a nie problemu do rozwiązania. Założenia koncepcji opublikowano w czasopiśmie Employee Relations

Dr Elżbieta Karwowska sprawdzi, jak takie podejście jest faktycznie postrzegane przez osoby z cechami ADHD lub autyzmu na tle osób neurotypowych. – Szczególnie ważne jest dla mnie łączenie wiedzy naukowej z tym, co rzeczywiście dzieje się w organizacjach i zespołach. W swojej pracy szukam rozwiązań, które pozwalają tworzyć otwarte i przyjazne środowiska pracy. Takie, w których człowiek nie musi ukrywać tego, kim jest – podkreśla badaczka.

Chemia „lustrzanych cząsteczek”. Nowe materiały do rozróżniania enancjomerów

Dr inż. Michał Nowak, Wydział Chemiczny,  projekt: „Uwidocznić chiralność: projektowanie chiralnych metaloorganicznych sieci porowatych zawierających etery koronowe do rozróżniania enancjomerów małych cząsteczek na przykładzie aminokwasów”, kwota dofinansowania: 49,39 tys. zł

Projekt ma na celu opracowanie nowych materiałów zdolnych do rozróżniania enancjomerów – par cząsteczek o takim samym składzie i sposobie połączenia atomów, ale różniących się ich ułożeniem w przestrzeni. Rozróżnianie enancjomerów jest szczególnie istotne w przypadku związków biologicznie czynnych, takich jak leki, ponieważ ich poszczególne formy mogą wykazywać odmienne właściwości i działanie biologiczne.

W badaniach wykorzystane zostaną chiralne metaloorganiczne sieci porowate (cMOF), czyli materiały o uporządkowanej, porowatej strukturze tworzącej chiralne środowisko. W sieci zostaną umieszczone chromogeniczne etery koronowe – receptory molekularne zdolne do wiązania badanych cząsteczek i generowania w odpowiedzi mierzalnego sygnału optycznego.

Badania mają sprawdzić, czy różnice w oddziaływaniu poszczególnych enancjomerów z takim materiałem można przełożyć na mierzalny sygnał optyczny, a więc w pewnym sensie „uwidocznić” chiralność. Jako związki modelowe wykorzystane zostaną aminokwasy, a powstający sygnał będzie badany za pomocą spektroskopii UV–Vis. Uzyskane wyniki pozwolą ocenić, czy takie materiały mogą w przyszłości posłużyć do opracowania nowych metod rozróżniania chiralnych cząsteczek.

Jak zmienić dwutlenek węgla w użyteczny surowiec? Nowe badania nad elektrolizerami

Dr inż. Patryk Błaszczak, Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki, projekt: „Nanostruktury dwuskładnikowe dla zwiększenia wydajność i trwałości SOEC w procesie elektrolizy CO2”, kwota dofinansowania 49,5 tys. zł.

Projekt koncentruje się na opracowaniu nowej metody zwiększenia trwałości i wydajności wysokotemperaturowych elektrolizerów tlenkowych (SOEC), wykorzystywanych do przekształcania dwutlenku węgla w tlenek węgla. Ten ostatni może następnie posłużyć jako surowiec do produkcji paliw i chemikaliów. Technologia ta może w przyszłości odegrać ważną rolę w zagospodarowaniu CO2 i rozwoju niskoemisyjnych procesów przemysłowych. Istotnym wyzwaniem pozostaje jednak szybka degradacja elektrod elektrolizerów podczas pracy w atmosferze o bardzo wysokiej zawartości dwutlenku węgla.

W ramach projektu elektrolizery będą modyfikowane nanostrukturami zawierającymi m.in. lit, sód lub potas oraz kobalt, mangan, żelazo lub miedź. Następnie ich właściwości będą badane w warunkach zbliżonych do rzeczywistych warunków pracy. Zastosowanie specjalnych nanostruktur złożonych z tlenków metali alkalicznych i metali przejściowych ma pozwolić na ochronę elektrody zawierającej metaliczny nikiel przed niepożądanymi reakcjami, w tym utlenianiem niklu i osadzaniem węgla. Szczególne znaczenie mają wstępne wyniki badań, które wskazują, że dodatek nanostruktur litu może stabilizować nikiel nawet podczas pracy w atmosferze czystego CO2. Prowadzone badania pozwolą określić wpływ takiej modyfikacji na sprawność i trwałość urządzenia.

Badania prowadzone będą na Politechnice Gdańskiej we współpracy z National Taipei University of Technology. Ich wyniki mogą przyczynić się do opracowania trwalszych i bardziej efektywnych elektrolizerów, a w dalszej perspektywie – do rozwoju technologii umożliwiających bardziej efektywne wykorzystanie dwutlenku węgla jako surowca.