Poniedziałki na Politechnice

Od promptowania do kontekstu: rok agentów AI. Co zmieniło się w pracy z modelami językowymi i jak z tego korzystać w edukacji.

W trzy i pół roku przeszliśmy drogę od pierwszego ChatGPT (GPT-3.5, listopad 2022) przez modele drugiej generacji (GPT-4, Claude 3, Gemini 1.5) aż do obecnej fali modeli agentowych, które nie tylko odpowiadają na pytania, ale samodzielnie planują, wyszukują, wykonują zadania w wielu krokach i korzystają z zewnętrznych narzędzi. 2026 rok ogłoszono "rokiem agentów": to duża zmiana w tym, czego oczekujemy od modelu i jak z nim pracujemy.

Razem z tą zmianą odchodzimy od klasycznego "promptowania" w stronę context engineering, czyli świadomego budowania kontekstu pracy modelu: kim jest, co wie o mnie i mojej pracy, jakimi dokumentami dysponuje, z jakich narzędzi może korzystać, jakie ma ograniczenia. Dziś projektujemy środowisko pracy.

Podczas webinaru:

• krótka mapa drogowa rozwoju modeli językowych: 1. generacja (GPT-3.5), 2. generacja (GPT-4, Claude 3, Gemini 1.5), modele rozumujące (o1, o3, Claude z extended thinking), modele agentowe (2025-2026)
• czym różni się "prompt engineering" od "context engineering" i dlaczego to ważne także w szkole i na uczelni
• porównanie trzech głównych modeli dostępnych dla nauczycieli i uczniów: ChatGPT (OpenAI), Claude (Anthropic), Gemini (Google), wersje bezpłatne i płatne, różnice w funkcjach, pamięci, dostępie do plików, wyszukiwaniu, pracy z obrazem i głosem
• co realnie daje subskrypcja, a co można zrobić za darmo (i kiedy warto zapłacić)
• zasady bezpieczeństwa i ochrony danych w pracy z modelami komercyjnymi
• warsztatowa część z narzędziami edukacyjnymi: NotebookLM (Google) jako narzędzie do pracy z własnymi źródłami, generowania podkastów, map myśli i przewodników po materiałach oraz Perplexity jako wyszukiwarka oparta na modelach językowych z cytowaniem źródeł

Przygotowanie przed szkoleniem (opcjonalne):
jeśli chcesz klikać razem ze mną w drugiej części webinaru, warto wcześniej zalogować się do konta Google (NotebookLM działa na koncie Google) oraz założyć bezpłatne konto na perplexity.ai.  Jeśli nie zdążysz, nic nie szkodzi, wszystko pokażę krok po kroku i nagranie zostanie na naszym kanale YouTube.

Zapraszamy nauczycielki i nauczycieli wszystkich etapów edukacyjnych, wykładowczynie i wykładowców akademickich, edukatorki i edukatorów oraz rodziców zainteresowanych tym, jak rozsądnie i świadomie korzystać z generatywnej AI.

Generatywna sztuczna inteligencja stała się codziennym narzędziem pracy nauczycieli i uczniów. Zachwyca, zaskakuje, ekscytuje. Jednak badania nad dużymi modelami językowymi pokazują, że systemy te mogą reprodukować ( i robią to) subtelne stereotypy płciowe: w stylu wypowiedzi, przypisywaniu autorytetu, tonie asertywności czy sposobie prezentowania kompetencji.

W tym zachwycie najczęściej ich nie zauważamy, łatwo przeoczyć różnice stylistyczne, reprezentacyjne, interakcyjne. Przyjrzymy się narzędziom GenAI, a w szczególności najpopularniejszemu rozwiązaniu dla edukacji NotebookLM (podkasty).

Jak więc pracować z uczniami na różnych etapach edukacyjnych? Podczas webinaru otrzymasz 6 pomysłów na scenariusze lekcji (gotowe instrukcje), z którymi mogą pracować młodzi ludzie, by samodzielnie identyfikować ukryte wzorce, rozwijać uważność na nierówności i stereotypy, wykorzystywać technologię jako narzędzie krytycznego myślenia.

Kilka miesięcy temu prowadziliśmy warsztaty nt. sztucznej inteligencji dla kilkuset uczniów klasy 7 szkoły podstawowej. Podczas cyklu spotkań rozmawialiśmy z młodymi ludźmi o tym, czym jest ChatGPT, czy on rzeczywiście „coś wie” i dlaczego nie zawsze można mu ufać. Wspólnie zastanawialiśmy się, jak sprawdzać odpowiedzi generowane przez AI, czym są fake newsy i jak reagować, gdy się z nimi spotykamy. Okazuje się, że krytyczne myślenie jest młodym osobom bardzo dobrze znane! Uczniowie, które grają w gry komputerowe, doskonale rozumieją mechanizmy testowania informacji, syntetyzowania i wnioskowania; po prostu nie kojarzą tych działań z krytycznym myśleniem. Naszym zadaniem było pomóc im wykorzystać te umiejętności w codziennym korzystaniu z Internetu i narzędzi AI. Zachęcamy do organizowania podobnych zajęć w Waszych szkołach. Prezentacja, która może posłużyć jako punkt wyjścia do podobnych spotkań, rozmów, lekcji z młodzieżą:

Co mówią wyniki badań naukowych i raporty światowych organizacji na temat zagrożeń, jakie niesie niewłaściwe używanie narzędzi AI?

Czego obawiają się uczniowie i studenci oraz czego oczekują od swoich nauczycieli, szkół i uczelni? Kompendium dla rodziców i nauczycieli.

Warsztat dla nauczycieli, pracowników administracji i rodziców:
* podstawy obsługi modeli językowych, takich jak chatGPT (od zera!)
* porównanie darmowych modeli językowych i przegląd funkcji (chatGPT, Copilot, Gemini)
* personalizacja modelu, zarządzanie pamięcią
* podstawowe zasady bezpieczeństwa
* przykłady wykorzystania modeli językowych w życiu osobistym i zawodowym
* przegląd wybranych narzędzi, których używają uczennice i uczniowie do uczenia się (warto mieć pod ręką swój adres gmail)
Podczas webinaru możesz pracować krok po kroku ze mną. 

To szkolenie dla początkujących, ale jeśli już używasz modeli, też pewnie znajdziesz coś dla siebie:) Albo podzielisz się swoim doświadczeniem z innymi, do czego bardzo gorąco zapraszam!

"Dzieci dzisiaj są inne" - to zdanie i wybrzmiewa często z ust nauczycieli w Europie i USA. Wybrzmiewa od jakiegoś czasu bardzo mocno. Od kilku lat obserwuję nasilenie dramatycznych świadectw nauczycieli odchodzących z rozdartym sercem ze szkoły. Odchodzą z systemu, choć nadal kochają uczyć, ale nie są w stanie już tego robić.

Co się zmieniło? W jakiej rzeczywistości funkcjonują dziś uczniowie, ich rodzice, nauczyciele i dyrektorzy? Próbujemy poszukać przyczyn, wybrane elementy się złożyć w pewną opowieść, która będzie namysłem nad tym, co możemy zrobić, co jest w naszej strefie wpływu.

Zapraszam na opowieść o:

• wynikach badań dotyczących obniżonego poziomu empatii u najmłodszych i jego konsekwencjach
• smartfonie, który nie jest dla dzieci
• pozornym bezpieczeństwie dziecka, które jest w swoim pokoju
• tym, jak phubbing rodzicielski wpływa na rozwój dziecka
• tym, jak bardzo nie wiemy, co robią młodzi ludzie w sieci
• tym, że polskie nastolatki spędzają dwa razy więcej czasu online niż średnia OECD
• roli nienadzorowanej zabawy i społecznościach opartych na miejscu w prawidłowym rozwoju młodych ssaków
• zmianie w sposobie wychowywania dzieci w XXI wieku
• konsekwencjach niewłaściwego używania GenAI przez "nowicjuszy" i negatywnym wpływie na proces uczenia się, zwłaszcza krytycznego myślenia
• tym, dlaczego nastolatki nie chcą chodzić do szkoły
• samotności i wypaleniu nauczycielek i nauczycieli (to jeden z najbardziej osamotniających zawodów!)
• samotności lidera-dyrektora

i wreszcie o tym:

• jak modelować empatię u najmłodszych (w szkole i w domu)
• że sam zakaz smartfonów w szkole lub w domu nie przyniesie oczekiwanych skutków, jeśli nie pomyślimy o zmianie kultury całej społeczności, w której funkcjonujemy (szkoła, dom, sąsiedztwo)
• jak przeciwdziałać wypaleniu.

To rozszerzona wersja wykładu otwarcia III konferencji "Empatyczna edukacja=empatyczna Polska" wygłoszonego w Zduńskiej Woli 4 kwietnia 2025 r.

Lista wierzeń i ich falsyfikacja (co mówią wyniki badań?):

1. Wiedzę można przekazać.

2. Nauczyciele ponosi odpowiedzialność za to, czy uczeń się nauczy.

3. Uczniowie i studenci umieją się uczyć.

4. Podczas wykładu/lekcji najaktywniejszą osobą powinien być nauczyciel.

5. Stopnie motywują do uczenia się.

6. Stopnie dają informację zwrotną.

7. Uczenie się nocami jest efektywne.

8. Robienie notatek za pomocą klawiatury jest równie skuteczne, co pisanie ręczne.

9. Młodzi ludzie są gotowi do uczenia się o 8 rano.

10. Uczniowie w szkole mają sprawczość.

11. Stożek Dale’a: zapamiętujemy 10% z tego, co czytamy.

12. Każdy ma swój niezmienny styl uczenia się: wzrokowy, słuchowy lub kinestetyczny.

13. Młodzi ludzie są mają kompetencje cyfrowe.

14. Używanie smartfonów przez rodziców nie wpływa na rozwój dziecka.

15. Smartfony są dla dzieci.

16. Rodzic powinien mieć dostęp do e-dziennika.

17. Dziecko w domu jest bezpieczne.

18. Nie można/nie wypada prowadzić wykładu w formie gry terenowej lub dyskusji na trawie.

19. Istnieją narzędzia, które są w stanie wykryć plagiat AI.

20. Nauczyciel zniesie wszystko.