Przyszłość usług publicznych w dobie sztucznej inteligencji. CAISE 2026!

W konferencji, która odbyła się 14 maja, wzięli w niej udział przedstawiciele nauki, biznesu, administracji publicznej oraz instytucji współpracujących przy projekcie CAISE. Wydarzenie zostało objęte patronatem honorowym Ministerstwa Cyfryzacji.

Uczestników spotkania powitał prof. Mariusz Kaczmarek, prorektor ds. kształcenia PG, który podkreślił, że konferencja jest okazją do rozmowy o tym, jak technologie chmurowe i sztuczna inteligencja mogą wspierać nowoczesne państwo oraz poprawiać jakość usług publicznych.

– Platforma CAISE rozwija się dynamicznie: od etapu zaawansowanych prac badawczo-rozwojowych do realnych zastosowań, które odpowiadają na potrzeby sektora publicznego i partnerów technologicznych – mówił prof. Mariusz Kaczmarek.

Podczas otwarcia odczytano również list gratulacyjny od Krzysztofa Gawkowskiego, wiceprezesa Rady Ministrów i ministra cyfryzacji. Podkreślono w nim znaczenie inicjatyw łączących ekspertów, praktyków i liderów technologicznych w budowaniu sprawnego, bezpiecznego i przyjaznego obywatelom państwa.

Od projektu badawczego do gotowej platformy

O rozwoju projektu opowiedział prof. Henryk Krawczyk, kierownik projektu CAISE. Przypomniał, że od poprzedniego spotkania promocyjnego projekt przeszedł znaczący etap rozwoju. Poziom gotowości technologicznej platformy wzrósł z TRL 6 do TRL 8, a liczba zaimplementowanych usług przekroczyła 100.

– Dzisiaj mamy pełną gotowość platformy do realizacji. Warto stawiać na platformę CAISE, warto współpracować z Politechniką Gdańską i Wydziałem Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki – podkreślił prof. Henryk Krawczyk.

Naukowiec zwrócił uwagę m.in. na integrację 17 środowisk otwartego oprogramowania, co wymagało ponad 50 różnego typu integracji. Wskazał także na rosnące zainteresowanie platformą ze strony firm, urzędów oraz instytucji publicznych.

Technologiczne założenia platformy przedstawił dr inż. Piotr Orzechowski z Centrum Informatycznego TASK PG. Jak wyjaśnił, CAISE to kompleksowe środowisko umożliwiające prowadzenie eksperymentów, trenowanie modeli, rozwój usług AI, ich wdrażanie, skalowanie i utrzymanie produkcyjne.

Platforma działa lokalnie, w infrastrukturze Centrum Informatycznego TASK w Gdańsku, wykorzystując m.in. zasoby superkomputera Kraken. Jej istotnym założeniem jest oparcie na otwartym oprogramowaniu i standardach, bez uzależniania użytkowników od jednego dostawcy technologii.

– Chcieliśmy stworzyć środowisko, które dostarczy firmom technologie, zasoby i infrastrukturę do rozwijania usług AI, a jednocześnie zapewni bezpieczeństwo i lokalność przetwarzania danych – mówił dr inż. Piotr Orzechowski.

Nauka, biznes i sektor publiczny

Pierwszy panel dyskusyjny poświęcono współpracy nauki i biznesu w kontekście wdrażania sztucznej inteligencji. Dyskusję poprowadził prof. Jacek Rumiński, a udział w niej wzięli: prof. Edyta Szurowska z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Dariusz Szplit z Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku, Sebastian Szczepański z firmy Currenda oraz dr Paweł Tomkiewicz.

Rozmówcy zwracali uwagę, że skuteczne wdrażanie innowacji wymaga nie tylko dostępu do technologii, ale także dobrze zdefiniowanego problemu, realnego odbiorcy rozwiązania oraz jasnych zasad współpracy pomiędzy nauką, biznesem i instytucjami publicznymi.

W części poświęconej prawu podkreślano, że sektor ten dysponuje ogromnymi zasobami dokumentów i danych, które mogą być analizowane przez narzędzia AI. Jednocześnie wymaga to szczególnej ostrożności ze względu na dane wrażliwe zawarte w aktach sądowych, dokumentacji finansowej, rodzinnej czy medycznej.

W obszarze medycyny prof. Edyta Szurowska wskazała, że sztuczna inteligencja nie zastępuje dziś lekarzy, ale może znacząco wspierać ich pracę. Szczególne znaczenie mają rozwiązania, które pomagają w priorytetyzacji badań, analizie obrazów medycznych, porównywaniu wyników oraz przetwarzaniu dużych zbiorów danych.

– Radiolog wykorzystujący AI zastąpi radiologa, który AI nie wykorzystuje – mówiła prof. Edyta Szurowska, podkreślając jednocześnie, że kluczowa pozostaje rola człowieka, walidacja kliniczna i dopasowanie narzędzi do rzeczywistego procesu pracy lekarza.

Praktyczne zastosowania: prawo, zdrowie i edukacja

W drugiej części konferencji zaprezentowano konkretne demonstratory usług opracowanych z wykorzystaniem platformy CAISE.

Dr Klaudia Maciejewska z firmy Currenda przedstawiła zastosowanie platformy w cyfryzacji archiwizacji wymiaru sprawiedliwości. Jak wskazała, dokumentacja sądowa powinna być postrzegana nie tylko jako zbiór papierowych akt, lecz jako źródło danych, które można klasyfikować, indeksować i automatycznie przetwarzać.

W ramach projektu opracowano scenariusze dotyczące m.in. obsługi wniosków o wypożyczenie lub udostępnienie akt, przyjmowania akt do składnicy oraz decyzji o ich zniszczeniu lub przekazaniu do archiwum państwowego. W przedstawionych przykładach czas analizy pojedynczego dokumentu lub spisu zdawczo-odbiorczego został skrócony z kilkudziesięciu minut do około 2–3 minut.

– Dzięki CAISE możemy zmieniać nie tylko wymiar sprawiedliwości. Możemy zmieniać administrację publiczną i samorządy. To jest możliwe i bezpieczne – podkreśliła dr Klaudia Maciejewska.

Zastosowania w ochronie zdrowia zaprezentował Piotr Pecko z Transition Technologies Science. Przedstawił rozwiązania EDA TXT i SYN TXT, które wspierają analizę dokumentacji medycznej oraz tworzenie syntetycznych zbiorów danych. Narzędzia te pozwalają skrócić czas dotarcia do informacji klinicznych, które dotąd często pozostawały niewykorzystane w systemach szpitalnych.

Jak wskazano podczas prezentacji, w przypadku jednego z badań retrospektywnych proces, który tradycyjnie mógłby trwać około 3,5 roku, został zrealizowany w około 4,5 miesiąca.

Trzecim obszarem była edukacja. Adrian Dobrowolski z Gdańskiego Wydawnictwa Oświatowego przedstawił potencjał platformy CAISE w masowym sprawdzaniu prac uczniowskich. Demonstrator bazował na technologii Extended OCR i umożliwiał rozpoznawanie treści drukowanej oraz odręcznej, przypisywanie odpowiedzi do pól arkusza, porównanie ich z kluczem oraz przygotowanie sugestii wyniku do weryfikacji przez nauczyciela.

Prelegent zaznaczył, że celem nie jest automatyczne ocenianie uczniów, lecz wsparcie nauczyciela w powtarzalnych i czasochłonnych czynnościach.

– Nie automatyzujemy odpowiedzialności. Automatyzujmy drogę do rzetelnej decyzji – podsumował Adrian Dobrowolski.

Bariery i szanse cyfrowej transformacji

Drugi panel dyskusyjny, moderowany przez dr Klaudię Maciejewską, dotyczył barier i wyzwań we wdrażaniu sztucznej inteligencji w sektorze publicznym. W rozmowie udział wzięli prof. Bogdan Wiszniewski z Wydziału Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki PG oraz Tomasz Nadolny z Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot.

Uczestnicy panelu zwracali uwagę, że cyfrowa transformacja sektora publicznego w Polsce jest nierównomierna. Istnieją przykłady udanych wdrożeń i „wysp doskonałości”, jednak w wielu obszarach wciąż wyzwaniem pozostają rozproszone dane, brak standardów, ograniczone kompetencje oraz ostrożność instytucji publicznych w podejmowaniu ryzyka.

Wskazywano również na potrzebę wieloletniego planu rozwoju rozwiązań AI dla sektora publicznego, szczególnie w zakresie przetwarzania dokumentów w języku polskim, bezpieczeństwa danych i budowania kompetencji interdyscyplinarnych zespołów.

– Technologia nie jest dziś największym problemem. Problemem jest umiejętność współpracy, kompetencje i gotowość do podejmowania decyzji – podkreślali paneliści.

Strategiczne myślenie w świecie technologii

Gościem specjalnym konferencji był Michał Kanarkiewicz – szachista, sędzia szachowy i ekspert w dziedzinie myślenia strategicznego. W wystąpieniu „Gambit technologiczny” pokazał, jak zasady znane z szachów mogą wspierać podejmowanie decyzji w świecie nowych technologii.

Konferencja pokazała, że CAISE nie jest wyłącznie projektem technologicznym. To środowisko współpracy, w którym łączą się kompetencje uczelni, firm technologicznych, administracji publicznej, ochrony zdrowia, edukacji i sektora prawa.